’t Is deze maand een rijke oogst aan tips, nieuws, meningen en andere berichten. Zowel Italië als Spanje komen herhaaldelijk voor het voetlicht, maar ook Franse en Zuid-Afrikaanse wijnen ontbreken niet. Er wordt bovendien een geheim onthuld over gebruik van eikenhout, terwijl de banden over wijn en muziek opnieuw worden aangehaald en een nieuwe culinaire combinatie verschijnt. Voorts zijn beschrijvingen te vinden van twee nieuwe wijnreizen die ik dit jaar ga begeleiden, waaronder een unieke met als thema Rioja Architectuur & Wijn. Smakelijk lezen!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

. Italiaanse wijnen zijn eerst en vooral maaltijdwijnen. Vandaar op vrijwel alle standsvan ’s lands grootste wijnbeurs, de Vinitaly, niet alleen wijnen worden geserveerd, maar ook altijd hartigheden. En in regionale restaurants, zoals die van het gebied Chianti Classico, zijn wijnen en gerechten immer op elkaar afgestemd. De menukaart van Badia a Coltibuono, een stokoud kloosterdomein, vermeldt dus geroosterde lamszadel, biefstuk en soortgelijke specialiteiten waarbij de eigen Chianti’s optimaal tot hun recht komen.Benedictijner monniken, de eerste bewoners van de ‘abdij van de goede oogst’, ontdekten bovendien dat hun wijnen levensverlengend waren. Zij werden gemiddeld 55 jaar, ongeveer twintig meer dan de rest van de bevolking - bij vier liter wijn perdag. De klasse van Badia a Coltibuono’s wijnen is te danken een groot aantal details. Waaronder uitstekend gelegen, organische geteelde wijngaarden, zo’n 75 hectare, en de daar dominerend aanwezige sangiovese. Van deze blauwe variëteit heeft het wijngoed de best mogelijke, zelf vermenigvuldigde klonen aangeplant. Voorts geschiedt de gisting, na een handmatige, strenge selectie vanalle geplukte trossen, in een hypermodern zwaartekrachtcomplex. De opvoeding vindt plaats onder de 11e-eeuwse abdij, in een koele kelder vol grote, traditionele rijpingsvaten.Behalve superieur Chianti Classico’s brengt het domein diverse andere goede wijnen. De Coltibuono Cancelli 2008 bijvoorbeeld, een compositie van sangiovese en syrah. Deze Toscaanse streekwijn smaakt enerzijds kruidig, anderzijds fruitig (zwarte vruchtjes, bessen), is niet te zwaar noch te licht en ook heel zuiver. Een prima partner bij pasta’s met vlees, lamskoteletten, biefstuk en nog veel meer. Prijs €8,50 bij De Gouden Ton, zie www.wijnkoperijdegoudenton.nl of de banner.

. Van Toscane gaan we even naar het zuidelijker Basilicata. De reden? Na ruim twintig jaar waren Fabrizio Piccin en zijn vrouw Cecilia uitgekeken op het produceren van prijzige wijnen in Montepulciano en verhuisden daarom naar Basilicata. De overgang was groot. In het  weinig welvarende, bergachtige Basilicata wonen niet alleen weinig mensen, maar komen ook weinig toeristen. Het gewest is bovendien zeer bergachtig en droog, deels zelfs onherbergzaam. Landbouw vormt de voornaamste bron van inkomsten, maar wijn speelt een ondergeschikte rol.Slechts één soort draagt een beschermde herkomstbenaming, uit een gebied van zo’n 1500 hectare. Deze denominazione heet Aglianico del Vulture, naar enerzijds een blauwe druif en anderzijds een voormalige vulkaan. De nieuwkomers namen een drietal percelen over, de meeste beplant met oude stokken en in totaal 18 hectare bestrijkend. De enige variëteit, tegenwoordig biologisch geteeld, is aglianico, een ras dat vroeger ellenico heette, een mogelijke verwijzing naar zijn Griekse origine. Het jonge domein kreeg als naam Grifalco, de eerste gebottelde oogst was 2004.
Cecilia legt uit dat het essentieel is om de aglianico optimaal rijp te laten worden, ‘we plukken daarom pas vanaf 15 oktober’. Tot de kenmerken van deze variëteit behoren niet alleen goede zuren, mineraligheid (dankzij de vulkanische grond) en fruitige aroma’s, maar ook stevige tannines – wat betekent dat je tijdens de gisting het contact tussen de schillen en de wijn moet beperken. Want anders ontstaat een product dat te stug gaat smaken.Dat de eenvoudigste Aglianico del Vulture 2006, gedoopt Gricos, dankzij rijpe tannines flink nablijft in de mond is dus geen wonder. De wijn biedt bovendien zondoorstoofd fruit, donkere, laurier- en leerachtige tonen en een zachte frisheid. Kortom, veel karakter. Richtprijs €8,50. Hetzelfde geldt voor de zeer expressieve, nog wat meer concentratie, fruit en kruidig hout bezittende Grifalco 2006. Dit is Basilicata op zijn best. Een fles kost circa €14,50. Verkoopadressen via info@anfors.com, tel. (06) 48 49 42 29.

. Zin in nog meer lekker Italiaans? In het weekend van 6 en 7 maart kun je in Loods 6, gelegen in het spraakmakende Oostelijk Havengebied van Amsterdam, alweer voor de vijfde keer genieten op Italia al Dente. En dus van authentieke Italiaanse lekkernijen en wijnen, non-foodproducten, kunst en nog veel meer Italiaans. Aan Italia al Dente nemen ruim veertig middelgrote bedrijven deel. Kwaliteitswijnen van gerenommeerde importeurs, kazen, vleeswaren, chocolade, olijfolie, broden, truffelspecialiteiten, koffie en pasta: het is allemaal te proeven (zie de foto van Hans Hijmering). Bijzondere taal- en culinaire reizen naar Italië, leuke hebbedingetjes voor de kookliefhebber, espressoapparaten, kook- en wijnboeken, ook die worden gepresenteerd. Voorts verzorgt Hein Sas een mooie wijnproeverij. En in de kookcentrale van Smaak kun je diverse workshops volgen. Het bovenliggende restaurant is bovendien de plek om even uit te rusten met een typisch Italiaanse snack en een espresso. Op zaterdag- en zondagavond vindt ook een feestelijke Italiaanse maaltijd plaats, in de stijl van de cucina casalinga - zoals bij moeder thuis. Er wordt gegeten aan lange tafels en gekookt door Marco Argante, aan de hand van recepten uit La Cucina Italiana, het tijdschrift voor de Italiaanse keukenfanaat. Het complete programma staat op www.italia-al-dente.com. De entree bedraagt €12,50, met een meerprijs voor diverse proeverijen en workshops.

. Een in het tijdschrift Heart gepubliceerde studie geeft aan dat het drinken van zelfs een hele fles rode wijn per dag de kans op hartziekten met de helft reduceert. Het onderzoek werd uitgevoerd door Dr. Larraitz Arriola in Spanje, een land dat sowieso een van ’s werelds laagste sterftecijfers kent als gevolg van hartproblemen. Dat de resultaten als controversieel worden beschouwd ligt voor de hand, maar ze tonen voor de zoveelste keer wel aan dat met name rode wijn heilzame elementen bevat. Vandaar ook dat Dr. William McCrea van het Great Western Hospital in Swindon (Engeland) rode wijn zelfs heeft voorgeschreven aan daar verblijvende hartpatiënten, twee glazen Chileense Cabernet Sauvignon per dag.

. Er zit muziek in wijn (2) Meester-violist en auteur Theo Olof stelt:’Wijn en gezang zijn onafscheidelijk. Dat wisten Haydn en Mozart, dat wisten Verdi en Strauss, dat wisten de talloze opera-, oratorium- en liedcomponisten. Geen componist die het niet wist.’ Dat wijn al honderden jaren een bron van inspiratie is voor componisten, moge blijken uit de vele werken waarin wijn op muziek werd gezet. Een aardige verzameling van vroege stukken verscheen op de cd Wine in Music from the 15th and 16th centuries.En, zo vraagt Theo Olof zich nog af:’Hoeveel toondichters met voldoende wijn achter de kiezen werden niet juist daardoor geïnspireerd tot het noteren van onsterfelijke melodieën?’ Inderdaad, Beethoven dronk graag Champagne en Wagner liet in 1877 met spoed honderd flessen van de witte Rhône-wijn Saint-Péray naar Bayreuth zenden, waar hij zijn opera Parsifal aan het componeren was. Ook van de in 1756 geboren Mozart is bekend dat hij allesbehalve een geheelonthouder was. Wellicht heeft dit ertoe bijgedragen dat Mozarts opera Don Giovanni niet alleen een Champagne-aria bevat, maar in de finale ook een strofe waarin de ‘eccellente Marzemino’ wordt geprezen, een wijn uit Noordoost-Italië. In diezelfde 18e eeuw componeerde Joseph Haydn zijn opera Die Jahreszeiten, met in het deel De Herfst een ruim acht minuten durende ode aan de wijnoogst. Later liet Johann Strauss jr. zich evenmin onbetuigd, wat blijkt uit onder andere de Champagne Polka en de wals Wein, Weib und Gesang. Van deze Oostenrijkse componist kwam ook de uitspraak ’Een Weense wals en een goede wijn vragen beide om een encore. ’Refererend aan muziekstijlen heeft muziekprofessor Orr, van de Universiteit van Cambridge, bepaalde componisten aan bepaalde soorten wijn gekoppeld. Bij de muziek van wie zou je welke wijn moeten drinken? Bij Bach zou dat een uitstekende rode Bordeaux moeten zijn. Bij Beethoven een stevige, warmbloedige Bourgogne. Bij Mendelssohn een weelderig zoete Sauternes. En bij Mozart een opwekkende, levendige Mosel. Deze laatste typering sluit overigens aardig aan bij de opvatting van Reinhard Löwenstein, een toonaangevende producent in de Moezel-gemeente Winningen. Hij vergelijkt zijn Rieslings namelijk met de muziek van Mozart: ‘Direct aansprekende elegantie, in combinatie met onderliggende diepgang en complexiteit, voor kenners én liefhebbers. ’Soms zijn zelfs connecties te vinden tussen muziek en het maken van wijn. Zo laten enkele producenten in hun vatenkelder klassieke of andere muziek afspelen, omdat de vibraties daarvan een gunstig effect zouden hebben op het rijpen van de wijn. Een voorbeeld is Villa Trasqua in Chianti Classico. Tussen de fusten van dit domein klinkt regelmatig muziek, van Mozart tot Enya. ’Omdat’, zo stelt wijnmaker Andreas Stössel, ‘muziek goed is voor de wijn én voor de mensen die hier werken’. Nog eerder dan in de kelder stelt Carlo Cignozzi zijn wijn aan muziek bloot, namelijk al in de wijngaard. Deze eveneens Toscaanse wijnbouwer stimuleert de groei van zijn druivenstokken door ze via luidsprekers klassieke muziek toe te dienen, krachtig en continu. Als een soort auditieve kunstmest dus. Hij doet dat al sinds 2000, en is ervan overtuigd dat de druiven hierdoor sneller rijpen en gezonder blijven – met als niet onbelangrijk neveneffect dat vogels worden verjaagd. Muziek en wijn, wijn en muziek. Ze geven alle aanleiding om te klinken op klanken. Sir Thomas Beecham, de beroemde Britse dirigent, zei eens:’Als ik een dictator was, zou ik iedere inwoner ertoe dwingen om minstens een half uur per dag te luisteren naar Mozart, de komende vijf jaar’. Schrijver dezes kan zich daar helemaal in vinden – op voorwaarde dat bij die muziek ook een glas goede wijn verplicht wordt gesteld. Want dan wordt het leven pas écht verrijkt. (Het eerste deel verscheen vorige maand.)

. In haar kleine, volgestouwde kantoor klikt María Hernández Sanchez een computer aan en demonstreert hoe daarmee de irrigatie heel precies kan worden gestuurd. Zij is wijngaardmanager van Solaz, een betrekkelijk recent gecreëerd Spaans domein - Europa’s grootste nieuwe. Op het scherm verschijnt eerst een overzichtskaart van de totale, driehoekige wijngaard die inmiddels circa 740 hectare bestrijkt en kan doorgroeien naar bijna 1100 hectare. De diverse percelen waar verschillende druivenrassen groeien – alleen blauwe – zijn duidelijk te zien. Vervolgens zoomt María in, eerst naar een individueel perceel, dan naar een rij druivenranken, en tot slot naar een enkele stok. Die kan dus van nabij worden bekeken, terwijl bepaalde metingen eveneens mogelijk zijn. Voorts heeft men op veel van de druivenstammen meters aangebracht die het krimpen en uitzetten van het hout registreren, gedurende dag en nacht. Als de stammen te dun blijven, wijst dat op uitdroging, en moet dus worden geïrrigeerd. Bovenden bevinden zich in de gehele akker sensoren om het vochtgehalte van de grond te meten. Op dertien plekken en drie niveaus zitten deze meetapparaatjes in de bodem, terwijl op nog eens 120 plekken met handmatige sensoren wordt gewerkt. Weer een andere computerprogramma verstrekt gegevens via het eigen weerstation van Solaz. Dit geeft niet alleen details over de huidige situatie, maar tevens voorspellingen – op basis van twee Californische modellen. Als de wijngaardmanager eenmaal tot irrigatie besloten heeft, kan zij het water naar exact de gewenste locatie sturen, in exact de gewenste hoeveelheid. Daartoe
beschikt het domein over bijna zestig computergestuurde pompen. Het benodigde water komt uit enorme bassins die weer gevuld worden uit de nabije Taag. Dat de druivenplanten extra vocht behoeven, heeft te maken met het klimaat. Solaz werd aangelegd aan de noordzijde van de Spaanse Hoogvlakte, enkele tientallen kilometers westelijk van Toledo. De zomers daar zijn lang, droog en warm, met dagtemperaturen van 36 tot 40 graden Celsius. Druivenstokken, en helemaal betrekkelijk gevoelige als die van cabernet sauvignon en merlot, worden derhalve bedreigd door uitdroging en hittestress. Het extra water, dat druppelsgewijs naar de planten vloeit, is vooral bedoeld om de bladeren van druivenstokken  vitaal te houden, want daardoor ‘ademen’ ze. In de ondergrond zit weliswaar klei, waardoor water wordt vastgehouden, maar deze klei is zo zwaar en dus compact dat het de wortels  nauwelijks lukt om er voldoende vocht uit te halen. Water wordt aan de ranken eveneens onthouden door het onkruid dat op veel plaatsen tussen de rijen groeit. Dit oppervlaktegewas houdt de grond levend, en dwingt de druifwortels naar beneden.In niet alleen de wijngaard werden kosten noch moeite gespaard, want er verrees eveneens een hypermodern keldercomplex met erbij een geklimatiseerde vatenhal en een schitterend ontvangstcentrum. De totale investering – van de familie Osborne, ook actief met onder andere Sherry, Port, Rioja, brandy,  mineraalwater en de fameuze pata negra ham – was  ongeveer €50 miljoen. Het spreekt haast vanzelf dat zo’n modeldomein ook modelwijnen produceert. Voor hun geld, meestal een euro of vijf, absoluut superieur zijn de rode Tempranillo Cabernet Sauvignon (soepel, besfruit, roostertonen), de Shiraz Tempranillo (gul, toasty, laurier, rijpe bessen) en de Merlot Tempranillo (kracht, laurier, koffie, bramen). Ze worden o.m. verkocht C1000, Coop, Dirck III, Jumbo, Hoogvliet, Plus en Spar.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

In geen wijnstreek ter wereld verrezen de laatste jaren zo veel spectaculaire kelders als in Rioja – en er worden ook nog heerlijke wijnen gemaakt. Vandaar dat ik een vijfdaagse reis heb bedacht en ga leiden met als thema Rioja Architectuur & Wijn. Deze voert langs zeven prachtige bodegas, waar natuurlijk ook wordt geproefd. Uiteraard vinden ook mooie lunches en diners plaats, terwijl bezoeken aan de wijnsteden Haro en Logroño evenmin in ontbreken. En in Bilbao gaan we bovendien naar het beroemde Guggenheim Museum. Het programma verloopt als volgt. De vertrekdatum is zondag 30 mei.
Dag 1 – Vlucht van Amsterdam naar Bilbao. ’s Middags bezoek aan het fameuze Guggenheim Museum aldaar. Transfer naar het wijndorp Laguardia, voor diner en overnachting in hotel Villa de Laguardia****. We blijven daar alle nachten logeren.
.Dag 2 – ’s Ochtends bezoek met proeverij aan de prachtige bodegas van Ysios en Marqués de Riscal, waar we ook lunchen. In de middag wordt Dinastía Vivanco bekeken, een imponerend wijnbedrijf dat ook ’s werelds mooiste wijnmuseum heeft. Deze rijke dag wordt afgesloten met een diner in de gerenommeerde Posada Mayor de Migueloa.
Dag 3 – Er wordt begonnen met een bezoek aan Viña Real, waarna we naar de indrukwekkende bodegas Darien gaan, ook voor de lunch. Vervolgens vindt, met een gids, een stadsbezoek plaats aan de Riojaanse hoofdstad Logroño. Een speciaal wijn-spijsdiner in La Vieja Bodega vormt de finale van opnieuw een rijke dag.
Dag 4 – Na een sightseeing rit door het district La Rioja Alta arriveren we in het wijnstadje Haro, voor een bezoek met lunch bij de beroemde bodegas CVNE. Daarna vrije tijd in het sfeervolle Haro, gevolgd door het laatste kelderbezoek, aan bodegas Campillo. Afscheidsdiner in het hotel.
Dag 5 – Busrit naar Bilbao, voor de terugvlucht naar Amsterdam.
Deze unieke, door Van Helden Travel uitgevoerde reis kost €1595 per persoon, inclusief vluchten, transfers, bezoeken, proeverijen, stadsgids, maaltijden en begeleiding door zowel een Nederlands sprekende gids (Van Helden Travel) als Hubrecht Duijker. Voor boekingen en additionele informatie zie www.vanheldentravel.nl (Tabblad TravelTips) of bel met (035) 621 14 11.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~



. Het wordt tijd om het grootste geheim te onthullen van de wereldwijde wijnindustrie. Dat van de vatvervangers. Ze vormen een geheim waarmee elke wijndrinker te maken krijgt die betaalbare wijnen koopt met op de fles een achteretiket dat termen bevat als slightly oaked, subtle oak aroma en dergelijke, terwijl de term voor vat ofwel barrel ontbreekt. Er wordt dus verwezen naar oak, naar eikenhout dus, wat doet voorkomen alsof de desbetreffende wijn in eikenhouten vaten werd opgevoed. Maar omdat het woord barrel ontbreekt, gebeurde dat vrijwel zeker niet. Nee, de wijn kreeg zijn houtaroma dankzij slimme, goedkope alternatieve methoden die op grote schaal worden toegepast, maar die om de een of andere reden verborgen gehouden worden voor de consument.De reden voor vatvervangers is er vooral een van geld. Vaten zijn namelijk duur, althans nieuwe vaten. Voor een fust van Frans eikenhout moet je als wijnproducent meestal meer dan 600 euro neertellen en in zo’n vat kunnen je meestal niet meer dan 225 liter te rijpen leggen. Een eenvoudige rekensom zal duidelijk maken dat gebruik van nieuwe Franse vaten dus behoorlijk prijsverhogend werkt, zelfs al gaan de vaten een paar jaar mee en kun je ze daarna nog voor een zacht prijsje tweedehands verkopen. Om dit probleem op te lossen bedachten Australische wijnmakers het volgende. Ze verzamelden spaanders eikenhout, deden die in een soort grote theezak en hingen die zak in een roestvrijstalen tank waarin vervolgens de wijn werd vergist. Nou, net als bij het trekken van thee werden aan de spaanders houtaroma’s onttrokken, vanille vooral, die in de wijn kwamen. De wijn kreeg dus een houtsmaak zónder een houtprijs. De spaanders –  in vakkringen chips geheten – worden inmiddels op grote schaal gebruikt in niet alleen Australië, maar ook elders in de zogeheten Nieuwe Wereld, terwijl ze ook populair zijn in Oost-Europa. Alleen in Frankrijk en andere traditionele wijnlanden wordt het gebruik van chips nog wettelijk beperkt. Hoewel de Europese Unie in principe groen licht gegeven heeft, werd in Frankrijk het gebruik van chips tot nu toe verboden voor wijnen met een beschermde herkomstbenaming. Dat is pijnlijk, want juist die wijnen hebben te kampen met heftige concurrentie uit de Nieuwe Wereld, denk bijvoorbeeld aan de vele Bordeauxtjes die bijna niet meer te verkopen zijn. De eerste soorten chips, soms in de vorm van blokjes, gaven eendimensionale, vanilleachtige aroma’s aan de wijn. Sindsdien echter werden superieure spaanders ontwikkelds, van gerijpt en goed getoast eikenhout. Daarmee kan het effect van vatrijping dicht worden benaderd – vooral als de wijn ook nog een zogeheten micro-oxidatie ondergaat. Bij dit procédé wordt heel gedoseerd een klein beetje zuurstof door de wijn gebracht, waarmee men het effect imiteert van het beetje lucht dat door de poriën van de houten vaten in de wijn belandt. Op jaarbasis is dat tussen de 20 en 40 milligram zuurstof per jaar, en dat heeft een verzachtend effect. De superspaanders samen met de micro-oxidatie maken het tegenwoordig mogelijk om zelfs betaalbare topwijnen te creëren – althans dat stelt een woordvoerder dan het Franse bedrijf Arbois, dat gespecialiseerd is in vatvervangers.Naast de chips is nog een ander alternatief voor vaten tot ontwikkeling gekomen, ook weer dankzij de Australiërs. Dat zijn eikenhouten planken of staven, vakterm inner staves. Die worden in een tank gehangen gestoken of gelegd en geven de wijn nog betere eikenhoutaroma’s dan de spaanders. Er zijn zelfs wijnmakers die de planken voor bepaalde soorten wijn prefereren boven de traditionele fusten. Al met al ziet het ernaar uit dat steeds meer vaten óf niet meer gemaakt worden óf leeg blijven. En zeggen we straks niet ‘holle vaten klinken het hardst’, maar ‘holle vaten klinken het vaakst’.

Elke maand geeft iemand uit de wijnhandel zijn of haar favoriete wijn-spijscombinatie. Voor februari is dat Veroniek Meijer, marketing manager een van ’s lands allergrootste wijnimporteurs, Groupe LFE. Ze werkt daar al zo’n vijf jaar ‘omdat het een dynamisch en jong bedrijf is waarbij het contact met collega’s heel belangrijk is en je veel ruimte krijgt voor eigen initiatief.’  Al tijdens haar opleiding aan de Hoge Hotelschool in Maastricht had ze extra interesse voor het product wijn - en dan niet alleen het drinken ervan. In haar vrije tijd geniet Veroniek graag van een lekker diner met bijpassende wijnen. Daarnaast is ze met enige regelmaat samen met haar vriend te vinden in een Belgisch biercafé in hun woonplaats Amsterdam: ‘De verschillende smaken en stijlen van bier zijn bijna net zo fascinerend als die van wijn.’ Verder probeert ze regelmatig hard te lopen om haar conditie enigszins op peil te houden en gaat ze bij mooi weer graag golfen. Haar culinaire combinatie bestaat uit een compleet menu met bijpassende wijnen. Vooraf een bruschetta met een tomaten/mozzarella salsa en de Prosecco Tallero. Dit is een eenvoudig gerechtje, maar wel overheerlijk, lekker knapperig met een frissen salsa en in combinatie met de Prosecco. Ook ik ben gezwicht voor Prosecco, perfect om een lange avond rustig mee te beginnen. Prosecco Tallero is verreweg de lekkerste Prosecco die ik de laatste tijd geproefd heb! Prosecco Tallero wordt voor € 7,99 verkocht door de Bijenkorf en betere slijterijen. Het hoofdgerecht is  een smakelijke stoofschotel. Zo’n gerecht kost altijd wat extra tijd en planning,  maar is het vaak helemaal waard. Ik eet het liefst de traditionele boeuf bourguignon. Daarbij een lekkere Pinot Noir van Cono Sur, met een tikje ‘nieuwe wereld’ opvoeding om de Bourgondische stoofschotel te kunnen trotseren. Mijn favoriete druivensoort is namelijk pinot noir. Die geeft verrukkelijke wijnen in de Bourgogne of zelfs Nieuw-Zeeland, maar die van Cono Sur uit Chili mag er ook zijn. Het is bovendien een specialiteit van dit bedrijf én hun trots – terecht. Cono Sur Reserve Pinot Noir staat voor € 10,99 bij Mitra slijterijen. Tot slot kies ik apple crumble met Cape Frizzante. Zoals zo veel gerechten is de apple crumble er een die ik van m’n moeder heb geleerd. Een doodeenvoudig, delicieus toetje bomvol calorieën, maar met ook een beetje appel, waardoor het toch gezond lijkt. Om toch weer met bubbels te eindigen is de Cape Frizzante, een zoete parelwijn uit Zuid Afrika een beste begeleider. Cape Frizzante is voor € 3,99 te koop bij Dirk van den Broek, Bas van der Heijden, Digros, Dekamarkt en Vomar.

. Een van Zuid-Afrika’s grootste wijndomeinen ligt bij Stellenbosch en heet Neethlingshof. Het bestrijkt maar liefst 165 hectare, halfhalf beplant met witte en blauwe druivenrassen. Je bereikt het via een imponerende, door ranke pijnbomen geflankeerde oprijlaan van een kilometer lengte.Het hoofdgebouw, een  witte oud-Hollandse boerderij in koloniale stijl, dateert uit 1814. De origine van Neethlingshof gaat echter terug tot in de 17e eeuw. Het wijngoed zelf en veel van de daar vervaardigde wijnen hebben het afgelopen decennia alle mogelijke onderscheidingen verworven, ook internationaal. In niet geringe mate is dat te danken aan de jonge, talentvolle wijnmaker en gediplomeerde oenoloog De Wet Viljoen die ervaring opdeed in o.a. Californië en Frankrijk. De Wet is ook voorzitter van de Pinotage Association, een vereniging die de in Zuid-Afrika gecreëerde variëteit pinotage en zijn wijnen wereldwijd propageert. Met dit in gedachten is het geen wonder dat Neethlingshof enkele exemplarische Pinotages voortbrengt. Een daarvan is The Owl Post Pinotage 2006. Deze werd veertien maanden gelagerd in fusten van Frans en Hongaars eikenhout en heeft behalve een massieve kleur ook een krachtige, vlezige smaak. Nuances daarin zijn die van zwarte vruchten, bessen, kruiden en roostertonen: heerlijk verwarmen op een koude winterdag, bij wild, stoofschotels en oude, harde kazen. Richtprijs €18,95. Eveneens imponerend en identiek geprijsd is The Caracal Cabernet Sauvignon Merlot Cabernet Franc 2004, waarin bessen, cassis en andere zwart fruit samengaan met rode vruchtjes, laurier en toastachtig hout. Verkoopadressen via customerservices@walravensax.nl. 

. Men neme de manager van een Premier Grand Cru Classé uit Bordeaux plus ‘koning’ cabernet sauvignon en voege deze samen met een der beste wijnproducenten van Roussillon en een daar gesitueerde, laag renderende akker die organische wordt bewerkt – en je krijgt druiven waarvan een klassewijn kan worden gemaakt. Wat ook gebeurt, dankzij gebruik van natuurlijk gisten, een dertig dagen durende weking na de gisting en een zestien maanden lange lagering in nieuwe vaten van zes verschillende Franse kuiperijen. De aldus gecreëerde wijn werd Marius gedoopt en zijn scheppers heten Frédéric Engerer (Château Margaux) en Jérôme Malet (Domaine Sarda-Malet). In de omgeving van Perpignan plantten ze dertien jaar geleden een 2,5 hectare tellend perceel met de in Roussillon weinig voorkomende cabernet sauvignon. En wel een speciale, hoogwaardige variant daarvan, geselecteerd op Château Latour. De opbrengst is bescheiden (drie- tot vierduizend flessen per jaar), maar de kwaliteit allerminst. Zo biedt de Marius 2005 een mooi nahangende, krachtige, mondvullende, bijna zwoele smaak met flink wat (maar net niet te veel) kruidige houttonen, rijpe cassis en donkere, bijna dierlijke aroma’s – bepaald indrukwekkend. En ideaal bij zowel kruidige vleesschotels als steenbok, wild zwijn en ander naar wild smakend wild. Ook de prijs is indrukwekkend, maar gezien zijn origine zal dat geen verrassing zijn, €49 per fles. Bij www.okhuysen.nl.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

. Voor de zesde keer ga ik een Mediterrane wijncruise begeleiden, een vooral smakelijke, elfdaagse ontdekkingsreis langs gereputeerde producenten in Toscane, bij Napels, op Sicilië, in Catalonië en op Mallorca – en dat met de luxueuze Noordam van de Holland America Line. Bovendien vinden aan boord enkele wijnproeverijen en wijndiners plaats. We vertrekken op zondag 29 augustus 2010 vanuit Civitavecchia (bij Rome) en keren op woensdag 8 september via dezelfde haven terug. Het rijke programma verloopt als volgt.

Dag 1 Zondag 29 augustus - Vlucht van Amsterdam naar Rome, dan transfer naar Civitavecchia. Inschepen. Welkomstaperitief en diner met speciale wijnen.
Dag 2 Maandag 30 augustus - Aankomst in Livorno. Excursie naar het legendarische Toscaanse domein Tenuta dell’ Ornellaia, voor een rondleiding en proeverij. De daar gecreëerde Ornellaia geldt als een van de allerbeste (en kostbaarste) rode wijnen ter wereld. 
Dag 3 Dinsdag 31 augustus – Bezoek aan het mondaine Monte-Carlo. Tijdens het diner worden speciale Provençaalse wijnen geserveerd.
Dag 4 Woensdag 1 september - Een ontspannen dag op zee. Eind van de middag geef ik een proeverij van opmerkelijke wijnen.
Dag 5 Donderdag 2 september - Aankomst in Barcelona. Excursie naar het Spanje’s beroemdste wijnhuis, Torres. Op het programma staan een rondleiding, een bezoek aan het imposante wijnmuseum, een proeverij én een Catalaanse lunch in het eigen restaurant van dit familiebedrijf. ‘s Middags is er nog tijd voor Barcelona zelf.
Dag  6  Vrijdag 3 september - Vanuit het sfeervolle Palma de Mallorca gaan we naar de grootste, meest toonaangevende producent van Mallorca, José L. Ferrer. Deze laat ons verrassend fraaie wijnen proeven.
Dag 7  Zaterdag 4 september - Een dag op zee, met aan het eind van de middag weer een mooie wijnproeverij.
Dag 8 Zondag 5 september - Cultureel bezoek aan Tunesië, met de mogelijkheid om vanuit de vissershaven La Goulette o.a. de hoofdstad Tunis te bekijken.
Dag 9 Maandag 6 september - Vanuit de haven van Trápani, op Sicilië, rijden we naar de historische havenstad Marsala, waar de we de legendarische lokale wijnen gaan proeven bij een van de allerbeste huizen, Carlo Pellegrino.
Dag 10 Dinsdag 7 september - In het achterland van Napels ligt een fantastisch, eigentijds vormgegeven wijngoed, Feudi di San Gregorio. Daar gaan we kijken, proeven en genieten van een lunchbuffet.
Dag 11 Woensdag 8 september - Terug in Civitavecchia. Ontschepen, en onderweg naar de luchthaven van Rome, even wandelen en koffie drinken in een badplaats. Vliegreis naar Amsterdam: het einde van een heerlijke wijncruise.
De organisatie berust, net als voor de eerdere wijncruises, bij Van Helden Travel (Anne-Marie van Helden), terwijl de proeverijen aan boord plaatsvinden onder auspiciën van Perswijn, het nummer één wijnmagazine van Nederland. De prijs inclusief de vluchten naar en van Rome, een luxe buitenhut, de proeverijen en alle wijnexcursies is vanaf 2576 euro per persoon. Let wel, het aantal plaatsen c.q. staterooms is beperkt, dus tijdig reserveren kan verstandig zijn. Voor nadere informatie en reserveren: Van Helden Travel, tel. (035) 6 211 411, www.vanheldentravel.nl (zie TravelTips), annemarie@vanheldentravel.nl.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

. Acht soorten kaas en acht soorten wijn werden geproefd tijdens een nieuwe séance van de Wijnclub Abcoude. Doel van de circa zestig deelnemers was om gezamenlijk te ontdekken welke de winnende wijn-kaascombinaties zijn – en welke juist niet. Hoezeer ingrediënten de beleving van een wijn kunnen beïnvloeden liet ik ervaren als ouverture. Namelijk door een jonge rode Bordeaux drie keer te laten proeven. Eerst afzonderlijk, voorts na een partje appel (maakte de wijn zuurder, stugger) en tenslotte na een schijfje citroen (wat op de wijn een verzachtende werking had, heel verrassend). De kazen, geselecteerd bij Lindenhoff in het nabije Baambrugge, werden gepresenteerd door specialist Evert Schonhage. Gedurende de avond konden steeds twee kazen met twee wijnen worden geproefd. Daarbij bleek weer eens dat Port – in tal van restaurants voorgesteld als enige kaasbegeleider – maar bij heel weinig kazen past. En dat witte wijnen het bij nogal wat kaassoorten beduidend beter doen dan rode. De mooiste combinaties waren uiteindelijk de volgende.

Chèvre Caprifeuille (frisse, fraaie geitenkaas uit de Loire-streek) met de Sauvignon Blanc 2009, Villa Maria (fris, zuiver, grassig en fruitig, uit Nieuw-Zeeland €8,99).
*
Emmentaler Alt (notige, enigszins milde, droog gestructureerde Zwitserse kaas) met de Pinot Noir 2008, Villa Maria (sappig, zacht fruitig, ook enigszins mild van toon, €9,99).
*
Brie de Meaux (romig, klassiek) met de Chardonnay 2009, Viña Plata (gulle, zacht frisse, vrij stevige en ook fruitrijke wijn uit Argentinië, €3,99).
*
Lindenhoff Boerenkaas (een jaar gerijpt, prachtig van smaak) en Cantal Salers (ambachtelijke, karaktervolle koemelkkaas uit Auvergne) met Château Brie-Caillou 2005, Médoc (elegant, bessen, wat laurier, kenmerkend, €6,79).
*
Munster Fermier Minouc (smaakrijke roodschimmel uit de Vogezen) met de Gewurztraminer Grand Cru Froehn 2006, Ehrhart (zoetje, zwoel kruidig, stevig, €11,90).
*
Bleu de Causses (grotgerijpte Franse blauwschimmel van koemelk) met zowel de eerder genoemde Gewurztraminer als de Late Bottled Vintage Port 2004, Cockburn’s (rijke, krachtige zoete smaak met veel fruit en ook wat hout, €12,99).
*
Alle vermelde kazen zijn verkrijgbaar bij de Lindenhoff Marché (open van donderdag t/m zaterdag), www.lindenhoff.nl, alle vermelde wijnen bij Dirck III (www.dirckiii.nl of zie de banner). Contactadres van de Wijnclub Abcoude, die zijn bijeenkomsten houdt boven café-restaurant De Eendracht, is wijnclubabcoude@hetnet.nl.

. Een verrukkelijke, voorbeeldige viswijn, dat is de Txomín Etxaníz 2009, die zoals zijn naam al aangeeft, afkomstig is uit Baskenland – het Spaanse deel. Zijn herkomstgebied, dat nog geen 150 hectare bestrijkt, ligt tegen de noordkust en heet Getariako Txakolino. De druiven worden daar doorgaans hoog geteeld, soms in prieelvorm, dit om ze te beschermen tegen vocht op de grond. Veruit belangrijkste variëteit is de zeldzame hondarrabi. De producent van voornoemde 2009 bezit maar liefst 35 hectare wijngrond, dus zo’n kwart van het totaal. De stokken groeien vanaf hellingen tot aan de zee. Bij Txomín Etxaníz worden de druiven langzaam vergist bij lage temperatuur, in roestvrijstalen tanks. Het resultaat is een transparante, knisperend droge, lichte wijn (slechts 11 procent alcohol) die een loepzuivere, levendige smaak heeft, vol met sappig fris citrusfruit, groene appel en wat spatjes grapefruitsap – absoluut verrukkelijk bij alles uit zee. Behalve bij vis ook bij garnalen, langoustines, oesters en noem maar op. Prijs €12,95. Verkoopadressen via www.goudenton.nl of de banner.

. Terzijde: dezelfde winkelgroep voert uit Zuid-Spanje trouwens ook een verrassend fijne Montilla-Moriles, namelijk de Fino Eléctrico van Toro Albalá. Je proeft noten, wat hout, een klein kruidje, zacht fruit. Het geheel is wat vriendelijker dan een Fino uit Jerez – maar, mits koel geschonken, net zo lekker bij alle mogelijke tapas. Een halve liter kost €9,95. Wie ooit door Montilla-Moriles (even bezuiden Córdoba) heeft gereisd, zal daar behalve wijngaarden tevens immense olijfgaarden hebben gezien. Een daar vervaardigde, superieure olijfolie – extra virgine, eerste koude persing, ongefilterd – is de licht troebele, oh zo mooie Olearrii. Ook die vind je bij De Gouden Ton, voor €9,95 per driekwart liter.

. Ten zuidwesten van Spaans Baskenland, in het groene Galicië, worden eveneens kostelijke witte wijnen geproduceerd. Meestal van authentieke, autochtone druivenrassen. In Valdeorras bijvoorbeeld triomfeert de herontdekte godello. In 1885 werd deze variëteit aangeplant op een aantal leisteenhoudende percelen rond de rivier Sil. Ongeveer een eeuw later werden ze teruggekocht door nazaten van dezelfde pionier, de familie Prada. Hun bedrijf, Bodegas Valdesil, maakt daarvan tegenwoordig delicieuze wijnen. Zo trakteert de Val de Sil Godello sobre lías 2008 op uitgesproken frisse zuren, veel sap, een vrij ferme smaak en fruit van zowel groene appel als peer en citrus, terwijl de geur vooral floraal is: verrassend en verrukkelijk bij vis. Prijs €12,60 bij www.vojacek.nl.

. Zeg ken jij de mosselman, de mosselman, de mosselman Zeg ken jij de mosselman, die komt uit Scheveningen? Dit was de tekst van een kinderliedje, lang, lang geleden. Omdát het een kinderliedje betrof, werd alleen de mosselman genoemd en niet de mosselwijn – maar die bestaat welzeker. Het is witte Muscadet – en eigenlijk is die wijn haast net zo Nederlands als die mosselman uit Scheveningen. Want het waren Nederlanders, onze voorvaderen dus, die aan de wieg van Muscadet hebben gestaan. In de streek waar Muscadet vandaan komt, de monding van de Loire, bij de stad Nantes, groeiden tot in het begin van de 17e eeuw voornamelijk blauwe druiven. Dat veranderde echter op aandringen van de Hollanders. Die zochten namelijk een lichte witte wijn, niet voor consumptie, maar om te distilleren. Eerder hadden ze een dergelijk wijntje uit de Cognac-streek betrokken, maar daar was de belasting te hoog geworden. De stad Nantes en omgeving behoorden toen tot het onafhankelijk hertogdom van Bretagne en kende geen heffingen op de uitvoer van wijn. De witte druif die de Hollandse handelaren introduceerden kwam uit de Bourgogne en heette melon de Bourgogne. Bij Nantes doopte men hem echter muscadet en zijn wijn kreeg diezelfde naam. Overigens bleek al snel dat Muscadet niet alleen geschikt was voor distillatie, maar óók om gewoon te drinken. Nadat Nantes en omgeving helemaal Frans werden - en de Hollanders vertrokken waren - bleef Muscadet generatieslang van louter regionale betekenis. Men dronk hem daar graag bij vis, Bretonse mosselen en andere zeefruit. Het was ook de petit vin voor alledag, die men dronk in een café. Maar na de Tweede Wereldoorlog werd Muscadet ontdekt door de Parijzenaars en daarna door de rest van de wereld. Het werd eigenlijk de witte tegenhanger van rode Beaujolais: een wijn fris als een briesje uit zee, niet heel uitgesproken van smaak en met altijd minder dan 12,5 procent  alcohol. Vandaag de dag zie je Muscadet veel minder dan vroeger, wat te maken heeft met de opkomst van fruitige witte wijnen, zoals Côtes de Gascogne. Maar bij verse mosselen, vooral gekookte, is Muscadet nog altijd een meesterlijke wijn. In het bijzonder geldt dit voor Muscadet uit het district Sèvre et Maine en gemaakt volgens de methode sur lie. Deze term betekent dat men de wijn op zijn gistingsbezinksel, zijn lie, heeft laten liggen tot het moment van bottelen. Overhevelen naar een andere tank was er dus niet bij, waardoor het contact met zuurstof tot een minimum bleef beperkt. Een Muscadet sur lie uit Sèvre et Maine smaakt heel vief en knisperend fris. Ter plekke, in restaurant Mon Rève, heb ik op een mooie septemberavond van zo’n Muscadet genoten van eerst oesters en daarna snoekbaars met Muscadet-boter, absoluut verrukkelijk. Maar het is toch vooral bij verse mosselen dat Muscadet schittert - en in die hoedanigheid het smakelijkste antwoord geeft op de vraag: Zeg ken jij de mosselwijn ,de mosselwijn, de mosselwijn?  Ja, we kennen de mosselwijn, die komt uit…Muscadet.

. Een lekkere Muscadet om bij mosselen te proberen? Dat is Les Jardins des Amiraux 2008, Muscadet Sèvre et Maine sur lie. Transparant van kleur, bloemetjes in het bouquet, fris zonder schraal te zijn en voorzien van sappig, licht gekruid citrusfruit. Hij kost een kleine €7 en adressen kun je krijgen via sales@groupelfe.com, tel. (0346) 21 30 44.

. Het beste Nederlandse wijntijdschrift is voor mij Perswijn, vanwege de zeer gevarieerde, degelijke artikelen en reportages, de rijke hoeveelheid proefnotities, de vaak kritische columns en de aantrekkelijke, kleurrijke vormgeving. Ermee kennismaken kan heel voordelig, via een proefabonnement. Ga hiervoor naar www.perswijn.nl en klik op het tabblad abonnement.

Het voor Uruguay zo kenmerkende druivenras tannat, er naartoe gebracht door een Fransman in 1870, was de aanleiding tot het creëren van bijzondere schilderijen. Een aantal kunstenaars  in Uruguay  kreeg van wijnproducent Juanicó het verzoek om tannat en zijn wijn te verbeelden. Dit resulteerde in de expositie Homenaje al vino Tannat, waarvoor twintig kunstenaars werken leverden. Een daarvan is Nelson Romero, die Tannat en kracht op creatieve wijze aan elkaar koppelde.