Behalve thuis heb ik in de RAI (Horecava, Wine Professional) vorige maand flink wat wijnen geproefd, en zodoende bijna twee dozijn smakelijke ontdekkingen gedaan voor Best uit de Test, zie hieronder. Als gebruikelijk is de variatie gróót – qua herkomst, karakter en prijs. Voorts worden elf waarachtige winterwijnen uit Crozes-Hermitage beschreven door de proefprofs van Perswijn. Ik vond ook nog een vrolijk verhaal over de banden tussen wijn en muziek. En voor een wandeldagje uit neem ik je mee naar het zo zalige Zaltbommel.

 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

 

Teanum Brut 2024
Vino Spumante, Italia
In het noorden van Puglia, ‘de hak’ van Italië, opereert Cantine Teanum, een eigentijds geëquipeerd wijnbedrijf dat over 150 hectare eigen druivenakkers beschikt. Ruim een kwart eeuw geleden werd het gesticht door twee vrienden. Naast een hele reeks stille wijnen maakt Teanum ook een aardig Prosecco alternatief, de stevig schuimende (pas dus op met het openen van de fles) Teanum Brut. Waarvoor alleen de regionale witte bombino druif werd gebruikt. De jaargang 2024 heeft men bij lage temperatuur vergist (14 graden Celsius), en kreeg ‘onder druk’ zijn belletjes, in een zogeheten autoclave. De smaak bezit naast frisheid ook wat mildheid (8 gram suiker per liter), almede sappig fruit (witte vruchten, citrus) en een vleugje anijs. Fles €11,95 bij www.bosmanwijnkopers.nl (zie de banner) en andere leden van www.wellofwine.nl.

 Casa Silva, Lago Ranco Riesling 2023
Austral, Patagonia de Chile
Diep in het zuiden van Chili, op zo’n 900 kilometer van Santiago, heeft de familie Silva in 2006 drie druivenrassen geplant, waaronder riesling. Ze groeien bij Futrono en het immense Lago Ranco dat een oppervlakte heeft van ruim 440 vierkante kilometer. De watermassa reguleert de temperatuur – wat ook nodig is voor wijnbouw, gezien de nabijheid van de Zuidpool. Het project heeft inmiddels een uitstekende, spatzuivere Riesling 2023 opgeleverd die zelfs na drie jaar nog volstrekt fris is, met in zijn ferme, tevens sappige smaak ook frisse citrustonen plus hints van kruiden en specerijen. Hij wordt o.a. aangeboden door www.bovino.nl, voor €23,30. Meer verkooppunten via www.lfe.nl.

 


 

De Kleine Schorre Rivaner 2024
Zeeland
De meeste wijnen van het eminente, op Schouwen-Duiveland gelegen, 14 hectare bestrijkende domein De Kleine Schorre hebben de frisheid van een Zeeuwse zeebries. Zo ook de Rivaner 2024, hoewel het witte fruit daarvan tevens een beetje mildheid vertoont. Terwijl de wijn sowieso lekker sappig smaakt en ondanks zijn bescheiden alcoholpercentage van 12 procent zo goed gevuld is dat hij prima smaakte bij de  vers gebakken lekkerbekjes van viskraam Cas Buys in Abcoude. Voor €17,95 is deze Zeeuwse schone te bestellen bij www.dekleineschorre.nl.

Dias 2024
Verdicchio dei Castelli di Jesi\Classico
Het reliëfrijke Italiaanse gewest Marche is de bakermat van Verdicchio dei Castelli dit Jesi, een naar zijn druif en naar een groep heuveldorpen genoemde witte wijn die meestal veel verwantschap vertoont met bijvoorbeeld Pinot Blanc uit Alsace. Want behalve een vriendelijke frisheid heeft hij vergelijkbaar wit fruit dat een tikje mild is en heel licht gekruid. Een heel kenmerkende Verdicchio uit het oorspronkelijke, centrale, ‘klassieke’ gebiedsdeel is de Dias wiens geboortedorp, Cupramontana (foto), wel de hoofdstad van Verdicchio wordt genoemd. De wijn wordt voor €4,99 à €5,99 verkocht door allerlei supermarkten, waaronder www.hoogvliet.com, www.nettorama.nl en www.plus.nl.

 

 

Frey Gundersheim Weisser Burgunder 2024
Rheinhessen
In het uiterste zuidwesten van Duitslands grootste wijngebied, Rheinhessen, cultiveren de gebroeders Christopher en Philipp Frey 23 hectare met duivenstokken. Op gedreven, knappe wijze maken ze allerlei verschillende wijnen waaronder een waarachtig lekkere Weisser Burgunder uit het wijndorp Gundersheim (foto). De bleek getinte, elegant-ferme, echt sappige jaargang 2024 wordt gekenmerkt door mild frissig, wit en geel fruit in combinatie met mespuntjes kruiden en specerijen. Wat ‘m  herrlich doet zijn  bij o.a. lekkerbekjes, schol en sliptong besprenkeld met citroensap. Adviesprijs €11,90. Verkooppunten via internet en  www.heisterkamp.com, zie de banner.

G7 Chardonnay 2024
Valle Central
De merknaam G7 staat in dit geval niet voor een forum van democratieën, maar voor een zevende generatie van Chileense wijnbouwers, de familie Del Pedregal. In de vrij zuidelijke Maule regio is deze al sinds 1825 actief en betrekt de meeste druiven uit zowel de Valle Central als de Loncomilla Vallei, tussen de Andes en de kust. Hun houtloze én foutloze Chardonnay 2024 smaakt op sappige en soepele wijze vooral naar ietwat milde gele, witte en exotische vruchten, wat ‘m heel uitnodigend maakt. Bij www.hema.nl kost een fles €6,69.

 Historoots Assyrtiko 2024
Peloponnese
Wat leuk, en wat bijzonder om in het glas weer eens een goede Griekse wijn te ontmoeten, van de assyrtiko bovendien, een hoogwaardige witte variëteit die ik heb leren kennen op Santorini. In dit geval groeit hij op de Peloponnesos (foto), waar ook het hoofdkantoor gevestigd is van het grote, veel exporterende wijnbedrijf Cavino (dat ook kelders heeft in drie andere gebieden). De Assyrtiko van het redelijk recent gecreëerde merk Historoots past perfect bij verse vis, vanwege zijn frissige, elegante en tegelijk goed gevulde smaak waarvan kruiden, specerijen en in de verte wat notigheid plus een toetsje citrus het aroma bepalen. Richtprijs circa €8, adressen via www.monnik-dranken.nl.

 

 

Homo Blanco Sauvignon Blanc organic 2024
Lolol
Als pionier streek François Lurton (rechts) neer in het Chileense gebied Lolol, waar hij de eerste was om een wijngoed te beginnen. Lolol (dat naar een stadje werd genoemd) ligt op pakweg 30 kilometer van de oceaan, en kent een relatief koel klimaat, met vaak mistige morgens. Een druif die daar perfect gedijt is sauvignon blanc –  die door François en diens team organisch wordt geteeld en vervolgens bij lage temperatuur heel zorgvuldig vergist. De Homo Blanco is het resultaat, een vieve, spatzuivere, superieure Sauvignon Blanc met in zijn aroma volop buxus en andere plantaardige elementen, prettig aangevuld door wit fruit en wat citrus. Adviesprijs €14,50; verkooppunten via www.cordier-wines.nl.

JP. Chenet Sauvignon Blanc 2024
Vin de France
Vorig jaar kwamen ze terug op het schap, in de nostalgische fles met zijn schuine hals – en ze zijn verbazend goed voor hun geld, de wijnen van JP. Chenet. Het flesmodel werd anno 1984 gecreëerd door Joseph Helfrich, de grote man van Les Grands Chais de France. Naar verluidt worden inmiddels wereldwijd per seconde twee flessen JP. Chenet verkocht. Een nieuwkomer is de Sauvignon Blanc, een heel bleek getinte wijn met slechts 11 procent alcohol en een pittig frisse smaak met nuances van groen fruit, frisse citrus een hintje plantaardigheid. Voor €4,99 is ook deze JP. Chenet te vinden bij www.dirk.nl.

 

 

Leitz Motiv Chardonnay  alcoholvrij
Germany
Een van Duitslands meest gelauwerde wijnbouwers is de in Rüdesheim gevestigde Johannes  Leitz (1964) die in eigen land o.a. werd uitgeroepen tot ‘wijnmaker van het jaar’. Hij verwerkt druiven van zowel eigen grond, 40 hectare, als drie maal zoveel van andere percelen. Waarna hij die druiven verwerkt tot zowel reguliere wijnen als , via vacuümdistillatie bereide alcoholvrije soorten. Waaronder de Leitz Motiv Chardonnay. Deze smaakt zowel sappig als fris, met een milde fruitigheid (witte plus gele vruchten) en een mini-kruidje. Bij www.gall.nl (zie de banner) kost een fles normaliter €9,99, klantenkaart korting en aanbiedingen niet meegerekend.

Peter Lauer, Ayl 1G 2023
Saar

Op verschillende locaties rond het bochtige Saar, een zijrivier van de Mosel, bezit het Weingut Peter Lauer 13 hectare – met riesling als enige druif. De percelen worden organisch gecultiveerd, en in de kelder gebruikt men alleen natuurlijke, dus wilde gisten. Hoe mooi en hoe smakelijk de wijnen zijn, toont o.a. de Ayl 1G 2023 die afkomstig is van een zogeheten Erste Lage. De wijn bezit elegantie, alsmede aangename, dus geenszins strenge zuren, prettig wat fruit van gele vruchten en wat witte, plus de allerlichtste hints van munt, citroen en kruiden. Terecht gaven internationale critici ‘m meer dan 90 punten. Fles €24,95 via https://winterbergwijnen.nl/wijnen/.

 

 

Ramos Pinto, Duas Quintas 2024
Douro
Een van de grote namen in de Portstreek is Ramos Pinto, een uit 1880 daterend wijnhuis dat binnen het dal van de Douro over vier quintas beschikt. Het is van twee van deze domeinen dat de druiven kwamen voor een witte, onversterkte Douro wijn – die derhalve de naam Duas Quintas draagt. De jaargang 2024 werd samengesteld uit louter regionale rassen: arinto, rabigato en viozinho. Een heel kleine beetje vatrijping werd toegepast, maar de smaak is uitgesproken fris gebleven, met tevens frisse fruittonen (van citrus vooral, plus een hintje groene appel), terwijl bovendien een snufje kruiden te proeven valt. Deze voorbeeldige viswijn wijn wordt o.m. verkocht door www.bovino.nl voor €17,50. Meer adressen via internet en www.fourcroy.nl, zie de banner.

El Miracle No05 2024
Utiel Requena
De eerste bodega die wijn bottelde in de regio rond en achter Valencia, was Vicente Gandía – die uitgroeide tot de grootse van de gehele regio. Een van de eigen merken is El Miracle, waarmee ook de ‘nummer 5’ rosé werd uitgebracht, een pure Bobal  in een ribbelfles. De bleekoranje 2024 heeft een mondvullende smaak die trakteert op allerlei soorten fruit, waaronder dat van milde gele en rode vruchten, terwijl tegelijk een klein kruidje waarneembaar is. Zijn bescheiden mildheid maakte ‘m heel plezierig bij een o.m. een voorafsalade waarin ook rode biet was verwerkt, en bij een maaltijdsalade met gerookte eendenborst. Fles €6,99 bij www.plus.nl.

 

 

Almodí Petit 2024
Terra Alta
Even na de eeuwwisseling stichtte Joan Arrufi (rechts) met twee vrienden het wijndomein Altavins in een van Catalonië’s minder betekende wijngebieden, Terra Alta. In dit ‘Hoge Land’ verwerken ze druiven van zowel eigen als gehuurde gronden die beplant zijn met uiteenlopende blauwe en witte druivenrassen, de meeste echt Spaans, sommige internationaal. Het ‘alta’ van Altavins (en Terra Alta) refereert aan de ligging van de wijngaarden, op 350 à 550 meter hoogte, waar de grond arm en stenig is. De rode Almodí Petit 2024 – een blend van circa de helft garnatxa (negra plus peluda), aangevuld door syrah, carinyena plus een beetje merlot – verleidt met een stoere, zwoele smaak met vooral mild zwart fruit plus een discrete kruidigheid en donkere aroma’s. Niks ‘petit’ eigenlijk… Fris geschonken komt deze Catalaanse wijn het best tot zijn recht. Importeur www.okhuysen.nl (zie de banner) vraagt €9,90 per losse fles.

Castaño Monastrell organic 2024
Yecla
Dé wijnnaam in Yecla, een streek in Zuidoost-Spanje, is Castaño. De bodega van de gelijknamige  familie maakt wijnen van internationale allure – op basis van voornamelijk monastrell, een druif die graag groeit in zonnige, droge regio’s en die in Frankrijk bekend is als mourvèdre. De familie Castaño bezit bijna 500 hectare druivenstokken, waarvan de meerderheid beplant is met monastrell. De trossen daarvan worden met behulp van diverse verschillende technieken verwerkt. Een sterke prijsprestatie wordt geleverd door de Castaño Monastrell organic 2024, een met schroefdorp gepresenteerde Yecla die in zijn ferme, zwoelige smaak een zachte kruidigheid combineert met rijpe zwarte vruchten. Wat ‘m een grote amigo doet zijn met stamppotten en andere winterse gerechten. Fles €4,99 bij www.ah.nl.

 

 

Domaine Clavel ‘Claire de Lune’ 2021
Saint Gervais, Côtes du Rhône Villages
Als jongste generatie dirigeert Claire Clavel (foto) met verve een groot familiedomein in de zuidwestelijke Rhône-streek. Haar Domaine Clavel bestrijkt inmiddels 100 hectare, verdeeld zo’n honderd percelen in een handvol gemeenten. Een ster in het omvangrijke assortiment is de rode ‘Claire de Lune’, een compositie van 60 procent grenache, 30 syrah en 10 mourvèdre. De in foeders gerijpte jaargang 2021 vult de mond op verwarmende wijze breed, sappig, soepel en zwoel, met schakeringen van chocolade, kruiden, donkere aroma’s en het allerrijpste zwarte fruit. Een van de aanbieders is  www.wijngro.nl die €15,15 per fles rekent. Meer verkooppunten zijn te vinden via internet.

Feudo Bizantini, Passofino 2023
Montepulciano d’Abruzzo
Vorig jaar werd deze Italiaanse wijn uit het reliëfrijke gewest Abruzzo met goud bekroond op een internationale competitie. Geen wonder dat producent Feudo Bizantini, veertien jaar geleden gesticht door een groep wijnliefhebbers, hem als ‘vlaggenschip’ wijn beschouwt. Behalve veel kleur heeft de Passofino veel smaak.  Je proeft zowel donkere aroma’s als zwoelig fruit van zwarte vruchten plus rijpe bessen, terwijl zijn kracht tegenspel krijgt van een  zachte frisheid. Overigens verwijst het Bizantini naar het van oorsprong Byzantijnse stadje Crecchio dat gedomineerd wordt door een oud kasteel, en waar de eigentijdse kelder van Feudo Bizantini staat. Adviesprijs €10,45. Verkooppunten via internet en www.vinites.com.

 

 

La Reine Pédauque, Pinot Noir Les Etourneaux 2024
Vin de France
Het was de eigenaar van een fameus Parijs etablissement, Rôtisserie de la Reine Pédauque, die in 1936 een wijnhuis stichtte te Beaune. Het eerste overigens dat dertien jaar later zijn deuren opende voor publiek, en ook het eerste dat Bourgognes via supermarkten ging aanbieden. Vandaag de dag behoort La Reine Pédauque tot de grote familiefirma Les Grands Chais de France, en voert in zijn gamma een plezierige Pinot Noir gedoopt Les Etourneaux, een Vin de France. De jaargang 2024 smaakt sappig, soepel en redelijk rijp, met wat mild zwart fruit, vaag een besje en iets van laurier, wat ‘m heel toegankelijk maakt. Wat eveneens geldt voor zijn prijs, namelijk €6,99. Te koop bij www.dirckiii.nl, zie de banner.

Little Mafalda 2023
Douro
Net als andere Port shippers is ook het familiebedrijf Christie, dat twee generaties geleden werd gesticht, van regionale druivenrassen ook tafelwijnen gaan maken, in het Douro-dal dus. Dit gebeurt op de Quinta Dona Mafalda (links). Een van die Douro’s is de Little Mafalda – die allesbehalve little is.  Want deze uit vier streekdruiven samengestelde, donkerrode wijn heeft véél smaak dankzij schakeringen van rijpe, sappige zwarte vruchten, bessen en blauw fruit, met nog snufjes specerijen in de achtergrond. Kortom, je krijgt véél wijn voor de €9,95 die deze wijn normaliter kost bij www.colaris.nl.

 

 

Luigi Bosca de Sangre & Corte 2023
Mendoza
Op verschillende locaties binnen Mendoza bezit de familie Arizu wijngaarden, honderden hectaren. Een smakelijke kennismaking met dit dynamisch geleide wijngoed vormt de Luigi Bosca de Sangre & Corte, een hele beste blend van 78 procent cabernet sauvignon, 12 syrah en 10 merlot, druiven die op gemiddeld 900 meter hoogte groeien. Na veertien maanden vatrijping ontstond een ferme, zwoelige rode wijn waarvan het rijpe, zachte fruit van bessen en zwarte vruchten samen met donkere aroma’s aangenaam omkaderd wordt door een zachte kruidigheid en milde roostertonen, waaronder een vleugje vanille. Richtprijs €19,75, adressen via internet en www.walravensax.nl.

PietraPura Mandus 2024
Primitivo di Manduria
De familie Zingarelli, waarvan de derde generatie bij het bedrijf betrokken is, maakt niet alleen  wijn in Chianti (op het domein Rocca del Macìe waar de foto van de tweede en derde generaties genomen werd), maar ook in Puglia, ‘de hak’ van Italië. Waar aangekochte duiven worden verwerkt voor het merk PietraPura. De op een zeer zware fles gepresenteerde PietraPura Mandus 2024 is een pure Primitivo die vier maanden gerijpt werd in fusten van Frans eikenhout. Vandaar dat de door zonnewarmte en kracht getypeerde, al redelijke rijpe smaak ook elementen bevat van chocolade en vanille, naast wat zondoorstoofd zwart fruit. Deze prettige verdrijver van winterkou kost meestal tussen de €14,75 en €15,95. Adressen via internet en www.kwastwijnkopers.nl.

 

 

Vallado 2022
Douro
 Het was in 1716 dat Quinta do Vallado werd gebouwd, wat dit een van de oudste quintas binnen het Douro-dal maakt. Ook bijzonder is dat dezelfde familie, achternaam Ferreira, het nog altijd leidt. Het gelijknamige wijngoed bestrijkt 65 hectare, en de meeste druivenstokken groeien tegen leisteenhellingen. Naast Ports maakt mede-eigenaar en keldermeester Francisco Ferreira samen met Francisco Olazabal ook onversterkte wijnen, waaronder een stevige rode die gezien zijn kracht en zijn milde karakter veel genoegen zal geven bij o.m. wild met een licht zoete saus. Deze Vallado, jaargang 2022, werd samengesteld uit voornamelijk touriga franca, touriga nacional, tinta roriz en sousão, terwijl een derde van het volume in gebruikte vaten werd opgevoed. Behalve ferm en mild smaakt deze Vallado ook sappig en een tikje rijp, met zachte nuances van kruiden, zwarte vruchten en laurier & co. Fles €14,95 bij www.bosmanwijnkopers.nl, zie de banner.

Vivanco Crianza 2022
Rioja
Véél bewondering heb ik voor Bodegas Vivanco. Dit familiebedrijf creëerde niet alleen een van ’s werelds mooiste wijnmusea, maar liet ook een spectaculaire design kelder bouwen, compleet met specialiteitenrestaurant – en maakt voorbeeldige wijnen. Terwijl de in Bordeaux geschoolde oenoloog Rafael Vivanco bovendien voorvechter was om bijna verdwenen Riojaanse druivenrassen in ere te herstellen en ook wettelijke erkenning te geven. Bijvoorbeeld fe tempranillo blanco en zowel de witte als blauwe maturana. Deze laatste variëteit werd samen met tempranillo en graciano gebruikt voor de Vivanco Crianza 2022, een riante Rioja die een jaar te rijpen werd gelegd in fusten van Amerikaans en Frans eikenhout. Deze opvoeding heeft de nog altijd zachtfrisse en tegelijk ferme wijn beschaafde, zacht kruidige houttonen en een vleugje vanille verschaft die het sappige besfruit aangenaam omlijsten. Geen wonder dat deze Rioja met 90 punten werd bekroond. De fles is overigens gemaakt naar een 18e-eews model, en op het etiket wordt Le Troubadour van Juan Miró afgebeeld. Fles €11,95 bij www.josbeeres.nl, zie de banner.

 

 

 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

KOSTELIJK ROOD uit CROZES-HERMITAGE

Ongeveer halverwege het Franse Rhône-dal, in een brede straal rond de beroemde Hermitage heuvel, worden rode en witte wijnen geproduceerd met ook Hermitage in hun naam, die van Crozes-Hermitage. Vooral de daar gemaakte rode wijnen zijn steeds vaker het ontdekken waard. De beste soorten, zo ontdekten ook de proefprofs van Perswijn, bezitten vaak een lichte kruidigheid, fruit van zowel zwarte vruchten als bessen, donkere aroma’s, een snufje specerijen en een stevige structuur. Als enige blauwe druif wordt de syrah gebruikt. Hieronder worden van de jaargangen 2022 en 2023 de kostelijkste Crozes-Hermitages beschreven die tijdens de Perswijn proeverij werden ontdekt. Alle wijnen ontvingen ten minste 16 punten van een mogelijke 20. Er werd gekeurd uit Versatile glazen van Grassl Glass. Veel prijzen zijn richtprijzen. De foto’s komen van Domaine Combier.

Alain Graillot 2022
GEUR zoete bramen, natte rook, kruidnagel, jeneverbes, wild
SMAAK mooi fruit, heel pure tannine, droog, ongepolijst, lang
www.okhuysen.nl, €37,95

Combier 2023
GEUR donker fruit, kruidig, jeneverbes, laurier, stoer
SMAAK intens, rood fruit, goede grip, zuren, compleet
www.vinoblesse.nl, €27,50

Combier Cap Nord 2022
GEUR open, geel fruit, perzik, peer, bloesem
SMAAK sap, goede vulling, mild zuur, prima balans, lengte
www.vinoblesse.nl, €38

Combier, Laurent Combier “Cuvée L” 2023
GEUR cassis, bramen, peper, natte rook, jong
SMAAK puur, heerlijk fruit, krokant, energiek, lekker
www.vinoblesse.nl, €21

Domaine Aléofane 2022
GEUR zwarte olijven, garrigue, donker fruit, bramen
SMAAK goede structuur, sappig, goede balans, lengte
www.pierrearchewijnen.nl, €20 à €30

Domaine Belle, Les Pierrelles 2022
GEUR fijn kruidig, zwoel, garrigue, tijm, rozemarijn
SMAAK fijn en soepel, rond en peperig, mooie zuren, puur
www.henribloem.nl, €19,95

Domaine du Colombier 2023
GEUR ingetogen, mooi rijp rood fruit, kruidig, aards, fijn hout
SMAAK mooi intens, fruitig, goede tannine, genoeg zuren, lang
www.lesgenereux.nl, €24,80

Domaine Les 4 Vents, ‘Saint Jaimes’ 2022
GEUR rokerig, intens, zwarte peper, vanille, complex
SMAAK donker en intens, zwoel, machtig, blijft elegant, mooie tannine
www.dewijntherapeut.nl, €38,54

Domaine du Murinais, Les Amandiers 2023
GEUR donker fruit, zwoel, intens, peperig, olijven
SMAAK kracht, soepel, intens, donker, goede tannine
www.karakterwijnimport.nl, €22,51

Domaine du Murinais, Les Parressots 2022
GEUR braam, bosbes, zwarte olijven, peper, kruidnagel
SMAAK kracht, structuur, stevig, concentraat, lengte
www.karakterwijnimport.nl, €34,50

Hugo et Pauline Villa, Syrah 2022
GEUR reductie, cassis, witte peper, kruidig
SMAAK rond, mooi fruitig, vol, goede grip, lang
www.wijnkooperijdelange.nl, €21,90

Les Vins de Vienne – Cuilleron-Gaillard-Villard 2022
GEUR zwoel, zoet donker fruit, zoethout, laurier, likeur
SMAAK rijp fruit, droge tannine, grafiet, compact
www.andrekerstens.nl, €27,50

Geïnteresseerd in Perswijn magazine? Klik hier als je een abonnement wilt https://perswijn.nl/abonnement/



 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~


ZALIGHEDEN VAN ZALTBOMMEL

Er valt van alles te ontdekken in het stadshart van Zaltbommel – waaronder allerlei uitingen van kunst, zowel in ateliers als langs de openbare weg. Dit voormalige vestingstadje telt alleen al 514 gemeentelijke en rijksmonumenten. Meteen bij het parkeren van de auto langs de Waalkade werden we verrast door een leuke metalen sculptuur van Jip en Janneke. Die daar staat omdat Fiep Westendorp, die de Jip en Janneke verhalen van Annie M.G. Schmidt zo treffend illustreerde, in Zaltbommel werd geboren en daar heeft gewoond. Het markante pand met een erkeratelier waar ze tot 1945 verbleef, staat vlak bij de  Waalkade in de Korte Steigerstaart, op nummer 2. Via stoeptegels is voor kinderen bovendien een Fiep speurtocht uitgezet. Zeer Zaltbommels zijn voorts de tientallen gootspoken die hoog tegen huizen in het centrum te zien zijn: kleine betonnen beeldjes van dieren en fantasiefiguren. Ze werden gemaakt door de lokale kunstenaar Joris Baudoin, en er bestaat ook een wandelroute langs 34 van diens creaties. De kaart daarvan is te verkrijgen bij de Tourist Info Bommelerwaard. Dit gastvrije, kleine informatiecentrum vind je op nummer 3 aan de Markt – die sowieso een goed startpunt vormt voor een stadswandeling. Opzij van de kraampjes en de terrassen staan namelijk flink wat historische panden, met als belangrijkste het van oorsprong middeleeuwse stadhuis, waarvan het torentje gesierd door een zonnewijzer. De geschiedenis van Zaltbommel, een Hanzestad waar vroeger heel veel bier werd gebrouwen, gaat terug tot 850, terwijl stadsrechten anno 1231 werden verworven. Feiten die worden vermeld op een informatiebord rechts naast het bordes. Rechts op het bordes houdt een stenen leeuw het wapen van Zaltbommel in zijn klauwen: een zwaard tussen twee mispelbloemen. Vandaar dat Zaltbommel tijdens het carnaval de naam ‘Mispelgat’ draagt. Schuin tegenover het stadhuis staan op de nummers 9, 11 en 13 de zogeheten Philipshuizen. Want, jazeker, de familie Philips, dezelfde die later een gloeilampen fabriek in Eindhoven zou stichten, begon met handelen en bankieren in Zaltbommel. Zo handelde Lion Philips in koloniale waren op nummer 11, waarvan de gevel gesierd wordt door een vergulde eenhoorn, en vestigde Fred Philips zijn handelsbank Fred op nummer 13. Een opmerkelijke gast op nummer 9, waar Lion woonde, was Karl Marx die er vermoedelijke werkte aan zijn Das Kapital. Hij was namelijk een neef van de familie Philips. Waarvan diverse generaties veel goeds hebben gedaan voor Zaltbommel. Zo sponsorde Anton Philips de torenverlichting van de Grote ofwel Sint Maartenskerk. Op de Markt, in het hoekpand nummer 15 met zijn fraaie, gevel uit 1796 en hoge toegangspoort ,was vroeger de stadswaag gevestigd. Even links is de 16e eeuwse gevel van Markt 3 (dat van de Tourist Info) het bekijken waard. Want het venster op de tweede verdieping heeft dankzij het gesteente rondom en de muurpilaar eronder de vorm van een… handspiegel (foto linksonder). Men zegt dat dit ontwerp te danken is aan een zeer ijdele bewoonster destijds. Er pal tegenover, op Markt 4, heeft een cafégevel fraaie Jugendstil elementen. Hier was vroeger ‘Het Vergulde Varken’ gevestigd, een referentie aan Zaltbommels ooit belangrijke varkensmarkt. Het hoekpand ernaast (foto rechts) is een van de mooiste en oudste plaatselijke panden waarvan de origine teruggaat tot de 15e eeuw. Het  heet ‘Het wapen van Gelderland’ en heeft een gotische trapgevel. Vroeger was het een handelspand, maar tegenwoordig fungeert het deels als kunstgalerie. Een kleine replica van dit pand staat in Madurodam.

Als wijnliefhebber zou je nu even een zijsprongetje kunnen maken door de Waterstraat. Want aan het eind daarvan, in de enige nog overgebleven versterkte poort van de vijf 14e eeuwse poorten die Zaltbommel telde, is al ruim honderd jaar een goede wijnhandel gevestigd, Luuc van Boort. Ervoor, in de daar brede Waterstraat, staat op nummer 26 een vrolijk versierd pand met tegen zijn 16e eeuwse gevel zowel naakt dansende engeltjes als, rond de winkelpui, apen en salamanders. En even verderop, boven de deur van In de Soete Invalle, werd boven de toegangsdeur een kleine sculptuur geplaatst van een bakkersleerling die in een stroopton belandt. Een plezierige  voortzetting van de eigenlijke wandeling zou – terug richting Markt en dan linksaf – door de korte, maar sfeer- en boomrijke Gasthuisstraat kunnen gaan. Want ook daar staat een aantal echt mooie, monumentale panden. Dat op nummer 4 heeft drie prachtige, hoge vitrines uit 1900 waar kunst wordt geëxposeerd, met boven de etalages zwarte medaillons. Voor nummer 24 is het genieten van een rijk gedecoreerde, eind 16e eeuwse trapgevel, terwijl op nummer 34 de slanke Gasthuistoren elk uur een spel van ruitertjes vertoont. Het carillon daarvan, dat 35 klokken telt, wordt al eeuwenlang bespeeld (tegenwoordig tussen 11 en 12 uur op de dinsdagochtend, tijdens de weekmarkt). Componist Fransz Liszt, die langs voer op de Waal, hoorde dit toevallig en raakte zo onder de indruk dat hij aan wal stapte om kennis te maken met beiaardier Leenhoff, die List uitnodigde voor een bezoek thuis. Waar diens dochter Suzanne zo mooi piano speelde dat  de componist haar aanraadde om zich in Parijs verder te ontwikkelen. Wat gebeurde. Eenmaal in de lichtstad gaf Suzanne ook pianoles aan o.a. kinderen van de familie Manet – waarvan de oudste zoon, Edouard, een beroemde kunstschilder, verliefd op haar werd. Beiden kreeg in 1852 een zoontje, en elf jaar later trouwden ze alsnog in de Sint Maartenskerk, waarna het echtpaar terugkeerde naar Parijs. Alle details worden door Thera Koppens beschreven in haar boek Suzanne en Eduard Manet. Op nummer 34 van de Gasthuisstraat vinden we de van buiten witte Gasthuiskapel, tegenwoordig een cultureel centrum. Het gebouw behoort bij het Groot Bommelsch Gasthuis dat begin 14e eeuw werd gesticht als onderkomen voor reizigers, armen en zieken. Tegenwoordig bestaat het uit appartementen. Aan de andere kant van de straat, op nummer 17, is tegen de buitenmuur niet alleen een reeks historische sierankers te zien, maar ook een blanke gevelsteen met figuurtjes rond een lakentafel (zie de foto helemaal onder).

Ga aan het eind van de Gasthuisstraat rechtsaf, en je komt in de Kerkstraat. Op een gegeven moment rechts ligt de oude vismarkt. Deze dateert uit 1776, toen in de Waal nog veel zalm gevangen werd. Erbij staat een van de vijf oorspronkelijke, begin 19e eeuwse waterpompen die  Zaltbommel nog heeft. Let ook op de gootspoken boven de straatnummers 25 en 30, en op een van Zaltbommels kleurrijke muurschilderingen tegen een blank pand met een platte hoek. Op nummer 26 zijn twee naast elkaar staande handelspanden te bewonderen met gevels van rond 1600.

En daar staat hij dan, de Grote of Sint Maartenskerk, waarvan de circa 70 meter hoge, stoere toren het silhouetvan Zaltbommel al van ver bepaalt. Tot 1538 reikte deze kerktoren zo’n 30 meter hoger, maar door brand gingen zowel de aanvankelijke spits als later de vervangende verloren. Het monumentale, laat gotische kerkgebouw verrees in de 14e en 15e eeuw, en werd binnen gedecoreerd met grote wand- en plafondschilderingen. Vier daarvan tonen Christoffel, de beschermheilige van reizigers. De middenbeuk is hoger dan de zijbeuken, waardoor een venstergang kon worden gemaakt. Ook opvallend is het  immense orgel dat aan het eind van de 18e eeuw werd gebouwd. Regelmatig worden er concerten mee gegeven (zie www.maartenskerk.nl). Links achter de kerk ligt een bijna hofjesachtig plein, een voormalig kerkhof dat omgeven wordt door oude huizen. Achter een poortje van een tuinmuur, op Kerkplein 16, staat het stijlvolle, bij herhaling verbouwde Gouverneurshuis, ook wel Het Hof genoemd, met in de tuin een zonnewijzer.

Haaks op de kerkingang loopt de Nieuwstraat, met meteen links het Oude Mannen- en Vrouwenhuis waarvan de gevel door twee grote witte standbeelden wordt gesierd. En het smalle pand op Nieuwstraat 10 heeft een aantrekkelijke gevel met twee grote raampartijen boven de dubbele buitendeur. Even verderop begint de Nonnenstraat waar het naar een veldheer genoemde Maarten van Rossumhuis te vinden is, een kasteelachtige pand compleet met hoektorens, kantelen en schietgaten. Je vindt er het Museum Stadskasteel Zaltbommel waarin via honderden voorwerpen, prenten schilderijen de stadshistorie in beeld wordt gebracht. Ook tekenares Fiep Westendorp kreeg een ruimte. Bij mooi weer is het prettig om even de achtertuin in te lopen, alleen al om de mooist bewaarde plaatselijke waterpomp te zien, en waar ook een theehuis staat. Terug in de Nonnenstraat even rechts, dan meteen links, en je bent in de brede Bosschstraat, ooit een van de belangrijkste invalswegen. Tussen moderne winkelpuien staan er ook enkele historische panden met prachtige gevels; de mooiste is de 18e eeuwse van nummer 22. En er vlak naast, bij nummer 18, is een smeedijzeren hekwerk in Jugendstil te zien. Je bent nu bijna terug op de Markt waar de wandeling door Zaltbommel ontspannen kan worden afgesloten – alhoewel langs allerlei andere straten en wallen nog heel wat andere zaligheden te vinden zijn.

Via www.stadsgidsenzaltbommel.nl is het mogelijk om een leuke rondwandeling
van anderhalf uur te boeken onder leiding van een gids.

 ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

 

 ***

 SCHILDERIJ VAN DE MAAND

Schilderend ben ik weer eens naar Mendoza gereisd, een bij herhaling bezochte wijnstreek, Argentinië’s grootste, waaraan ik behalve fijne herinneringen aan de mensen, de wijnen en de maaltijden ook visuele indrukken bewaar. Vooral de groen begroeide districten aan de voet van de Andes zijn echt prachtig – wat ik met mijn impressie MENDOZA, IN DE SCHADUW VAN DE ANDES heb geprobeerd om weer te geven. Voor meer details zie Wijnen & Olijven op www.vinpressionist.com.

 

***

 WIJNK(L)IEKJES (4)

Bij toeval vond ik een archiefmap vol foto’s van vroeger. Het zijn herinneringen, visuele restjes eigenlijk, van wijngebeurtenissen die decennia geleden plaatsvonden.


Van oorsprong was Gert Crum – met wie ik hier geconcentreerd aan het ruiken ben aan Cognacs, in de Hoefslag – een wetenschapper. Een in 1975 afgestudeerde socioloog die in hetzelfde jaar een boek publiceerde, ‘Welzijnswerk & Kapitalisme’, en die werkzaam werd bij de Universiteit van Amsterdam op de afdeling andragologie. Dat Gert als aanvankelijke Pinard drinker door de wijn werd gegrepen, gebeurde bij toeval, tijdens een Franse vakantie waarin hij een wijnboer ontmoette die hem dezelfde wijn van vier verschillende jaren liet proeven. Wijn werd een hobby, zozeer zelfs dat Gert mij via Jan Hein Verlinden benaderde met het aanbod om in Wijn & Spijs, dat ik sinds 1969 redigeerde, een stukje te schrijven. Het was zo leuk en zo goed geschreven, dat ik hem verzocht om dat vaker te doen. Gert vertelde later: ‘Eerst schreef ik misschien vier stukjes per jaar, later iedere zondagmiddag toen ook andere bladen vroegen iets te schrijven, en ten slotte ook ’s avonds’. Politiek gezien had Gert Crum (1947) aanvankelijk zeer linkse opvattingen. Vandaar dat de eerste krant waarin hij over wijn publiceerde De Waarheid was, ‘wat ze altijd heel amusant hebben gevonden’.

Het heeft lang geduurd voordat Gert Crum fulltime wijnschrijver werd (‘Ik kan nog niet van de wijnschrijverij leven’ zei hij openhartig in 1990), maar ruim dertig jaar geleden sprong hij in het diepe. Hij werd fulltime wijnschrijver en tegelijk wijnpedagoog. Gert was toen al een jaar of tien verbonden aan de Wijnacademie om briljant onderricht te geven over zijn favoriete wijngebied, Bourgogne. Waarnaar hij met cursisten ook excursies zou gaan leiden. Eerder had hij les over Franse wijnen gegeven op hotelscholen. Al in de Wijn & Spijs tijd werden Gert en ik bevriend. Hij woonde toen in het centrum van Haarlem, op een paar minuten lopen van Wijnkoperij Okhuysen. In 1986 maakten we ook samen een boek, Wijnwijzer Bourgogne.

Behalve een schrijver die zijn onderwerpen wetenschappelijk benaderde, was Gert een gepassioneerde, bevlogen spreker. Zelfs toen gezondheid verre van optimaal was, hij overleed in januari 2024, voerde Gert het hoogste woord tijdens een groepsgesprek voor Vinée Vineuse, het wijnmagazine van Okhuysen. Ook cursisten van de Wijnacademie waren altijd vol lof. Hij schreef bovendien het beste boek ooit over de Champagne, en een alom geprezen werk over Domaine de la Romanée-Conti. Terecht werden allerlei distincties, ook Franse, zijn deel – en heeft de Wijnacademie een (schrijvers)prijs naar hem genoemd.

Zelf zie ik Gert op 12 februari 2022 nog voor me staan, op de stoep van onze woning. Met in zijn hand een grote legpuzzel voor een Frans strandschilderij Claude Monet. ‘Voor jouw verjaardag, Hubrecht, misschien als inspiratie voor een nieuw schilderij, gefeliciteerd! Fijne dag verder, ik ga weer, want Hanneke wacht in de auto!’. En hij snelde weg. Wat een voorrecht en plezier om Gert Crum te hebben gekend.

***

***

 

BEPROEFD & GEPROEFD
recepten uit Julie’s kookdagboeken

Al meer dan 50 jaar houdt mijn vrouw Julie kookdagboeken bij waarin ze recepten noteert van gerechten die thuis tot tevredenheid werden bereid, ook voor etentjes met familie en vrienden. De laatste jaren waren dat geen diners meer, maar brunches en vooral ‘borrel-dinertjes’ met salades, soepen en zoet. Dit soort maaltijden (zie de foto) geven de kok/gastvrouw veel minder stress, en zijn ook plezierig voor de gasten.  ‘Die zelf kiezen wat en hoeveel ze willen eten, terwijl ze meer gelegenheid hebben om met andere gasten te praten, om naar te zwijgen over hoe fijn jonge kinderen dit vinden. Voorts hoeven borden, glazen en bestek niet steeds gewisseld te worden, en hoef je de tafel maar één keer te dekken, rond een mooi centerpiece.’ Hier is een van Julie’s beproefde en geproefde recepten.

Champignonsaus met druiven

2 El zonnebloemolie * 25 g boter/botervervanger * 250 g champignons * 2 El gesnipperde rode of witte ui * zout en peper na smaak *  ½ dl rode of witte wijn * 2 dl crème fraîche * 150 g witte of blauwe druiven.

Maak dit recept (dat bestemd is voor twee personen) of met blauwe druiven en rode uisnippers bij rood vlees dan wel wild, of met witte druiven en ook witte uisnippers bij vis.

Verhit de olie en boter in een koekenpan. Bak de uiensnippers  champignons en met zout en peper na smaak mooi bruin. Voeg de rood of witte wijn toe, en laat het even inkoken. Voeg de crème fraîche toe en roer de rode of witte druivenhalfjes hierdoor. De druifjes even wat zachter laten worden, tot de saus helemaal warm is.

P.S. Deze saus is natuurlijk ook lekker als vegetarische saus. Met eventueel wat geroosterde pecan- of walnoten als garnering of er doorheen.

***

***


MEMORIES WERE MADE OF THIS (20)

 Tijd voor een muzieksommelier?

Er zijn nogal wat overeenkomsten tussen wijn en muziek. Beide hebben een ontspannende werking, beide komen voor in talloze varianten, beide zijn gebaat bij harmonie, het beleven van beide behoort tot levenskunst en beide hebben veel te maken met persoonlijke smaak. Het is zelfs zo dat er een relatie bestaat tussen wijn- en muziekvoorkeuren. Bijna achttien jaar geleden werd deze treffend in beeld gebracht door Trendbox, dat daartoe opdracht had gekregen van de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Wijnhandelaren. Het onderzoek vond plaats onder een landelijk representatieve steekproef van volwassenen, zowel wijndrinkers (toen zeven van de tien) als anderen.

Presentator Goos Eilander (foto) schetste eerst een beeld van de toenmalige Nederlandse wijnmarkt. Witte wijn werd vooral gedronken door vrouwen en door jongeren onder de 24, rosé vooral door een ook veel vrouwen tellende groep van 25 tot 34 jaar, en rood in meerderheid door mannen vanaf 50 jaar. ‘Ik wil niet stellen dat rode wijn een ouwelullendrank is, maar het gaat wel een beetje die kant op’ stelde Goos. Over de sterk gesegmenteerde moderne-muziekmarkt werd gemeld dat country toen populairder was dan rock – althans bij de niet-wijndrinkers en de liefhebbers van witte wijn. De voorkeuren lagen significant anders bij de gebruikers van rood en rosé, want die luisterden het liefst naar rock of blues. Bovendien waren de meeste jazzfans te vinden bij de rode-wijndrinkers, oudere heren dus.

Naar artiesten werd door Trendbox eveneens gevraagd. Zodoende kwam per groep wijnconsumenten – wit, rosé, rood – een toptien tot stand. Anno 2008 werd deze bij wit aangevoerd door Marco Borsato, Abba en Robbie Williams. Diezelfde drie namen leidden de lijst aan bij rosé, zij het dat Robbie Williams daar op de eerste plaats stond. Mensen die het liefst rode wijn dronken, hadden een andere favoriet: hier prijkte Queen bovenaan (net als vrijwel elk jaar in de Top 2000 van Radio 2). Daarna volgden wel weer Abba en Robbie Williams. De toch gevierde Hollandse zangers Frans Bauer en André Hazes figureerden alleen in de toptien van de niet-wijndrinkers. Geen wonder, zou je haast zeggen, want Hazes was toch vooral bekend, zoniet berucht om zijn biergebruik.

Ook tussen klassieke muziek en wijnpreferenties werden banden ontdekt. De enige groep waar koormuziek aanzienlijk hoger scoort dan de categorieën opera, orkest en kamerorkest waren, alweer, de wijnlozen. Kijkend naar componisten, dan was Mozart bij iedereen veruit nummer één. Voorts waren meeste Bach-belevers te vinden bij witte-wijndrinkers, klonk Vivaldi het vaakst in woningen waar rood werd genuttigd en luisterden roséfans relatief veel naar Gershwin en Chopin.

En als je destijds een fles wijn opende, bij welke soort paste dan welke muziek het best? Wat betreft rode wijn werd in eigenlijk alle gevallen klassiek het vaakst genoemd, alleen of in combinatie met modern. Witte wijn associeerde men vaker met eigentijdse popmuziek. Dit sloot aan bij de opvatting van het Amerikaanse radiostation Live365.com, dat in het programma Wine and  music bij het album The Best of Bread de zeer fruitige Sauvignon Blanc van het in Napa Valley gevestigde domein Crocker Starr adviseerde – omdat daarmee ’een perfecte stemming’ ontstond. Klinken op klanken dus. Als je alle facetten beschouwt, zou er een wellicht een nieuw beroep moeten komen: de wijndj. Of beter nog, de muzieksommelier.

***

 De nazaten van Gustave Eiffel (1832-!923), de constructeur van de Eiffeltoren in 1889, bezitten jong bedrijf dat zich anno 2021 in de Champagne business heeft begeven. De wijngaard is 9 hectare groot en bevindt zich niet ver van Reims in de Valleé de l’Ardre. Ondanks zijn jonge geschiedenis ziet de kwaliteit van Eiffel Champagne er veelbelovend uit.
Aldus de toelichting van wijnetiketten collector Bert Wentzel (jokebertwentzel@gmail.com)
die dit label selecteerde uit zijn unieke verzameling.

 

 

 

 

 

 

Disclaimer. Alle afgebeelde foto’s op deze website in dit maandmagazine zijn afkomstig van de auteur zelf of werden rechtenvrij c.q. met toestemming verkregen van wijnproducenten, wijnorganisaties, wijnhandelaren, promotiebureaus, streek- en landenorganisaties, toeristenbureaus en andere betrokkenen.