Voor een heerlijke herfst heb ik zorgvuldig proevend twintig heerlijke wijnen geselecteerd en beschreven. Als gebruikelijk is de variatie groot. Zo krijgt een rode klassieker uit Spanje gezelschap van een juist heel onbekend witte uit hetzelfde land. Je zult ook aangenaam verrassende, anders dan andere wijnen aantreffen, waaronder een Kaapse rosé van vooral witte druiven, en een ongebruikelijke, riante rode blend uit de omgeving van Toulouse. Voorts worden kostelijke Crémants uit Alsace voorgesteld door de proefprofs van Perswijn. Mijn vrouw Julie verschaft wederom een beproefd recept, via een wijnk(l)iekje neem ik je mee naar Italië, en legendarisch restaurateurs onthullen hun favoriete wijnkaart wijnen. Last but not least neem ik je mee op een stadswandeling door het hart van het oh zo heerlijke Haarlem.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
De Kleine Schorre, Brut de Zélande Tradition
Nederland
Op Schouwen-Duiveland, bij het ringdorp Dreischor, floreert een ’s lands grootste 
wijndomeinen,het 14 hectare bestrijkende De Kleine Schorre dat 25 jaar geleden werd gesticht. Van witte druiven levert het niet alleen superieure stille wijnen, maar ook een paar bruisende. Zoals de Brut de Zélande Tradition, een blend van pinot blanc (60 procent) auxerrois (30) en rivaner (10). Zijn belletjes zijn klein, en zijn zacht frisse (goed koelen dis), sappige, naar mild neigende smaak wordt discreet getypeerd door een aangename melange van specerijen, kruiden en wit fruit. Deze beste Brut is voor €39,50 verkrijgbaar bij www.dekleineschorre.nl.
Saboritz Spumante – alcoholvrij
EU
Er heel wat voor kijken om deze bubbel te maken. Want dit gebeurde door een Italiaanse producent in opdracht van het Nederlandse bedrijf World of Nix, terwijl zowel een Italiaanse druif werd gebruikt, de glera van Prosecco, als een witte Spaanse, de airén uit La Mancha. Bovendien moest de wijn ook nog zodanig alcoholvrij worden gemaakt dat zijn aroma’s bewaard bleven. Maar het is allemaal goed gelukt. De Saboritz schuimt stevig, heeft een pittig frisse smaakkern, niet te veel suiker (4 gram per 100 ml) en mildfrisse fruittonen van zowel citrus als appel(moes). Via internet zijn allerlei online aanbieders te vinden, en je vindt de Saboritz Spumante in de winkel bij www.ah.nl, voor €12,99.
Apostelhoeve, Auxerrois 2025
Mergelland
Geen ander Nederlands wijngoed bestaat en floreert zo lang als de Apostelhoeve, namelijk meer dan een halve eeuw. 
Wat deze op en tegen de Louwberg gelegen bezitting (nu 24 hectare, met nieuwe aanplant in het verschiet)) zo succesvol maakt, is de hoogst betrouwbare hoge kwaliteit van zijn wijnen. Waarvoor, in het voetspoor van vader Hugo Hulst diens gedegen geschoolde zoon Mathieu nu al talrijke oogsten tekent, terwijl ook de derde generatie al actief is. Al jaren een ster in de collectie is de Auxerrois, waarvan ook de jaargang 2025 veel vreugde geeft. Wat behalve loepzuiver en elegant smaakt hij levendig en pittig. Zoniet kruidig fris, met wat mild wit fruit plus frisse citrus in de achtergrond.
Brezos del Valle, Organic Verdejo 2025
Vino de la Tierra de Castilla
Bakermat voor deze wijn is de Spaanse Hoogvlakte, want daar werd hij gemaakt door een hele grote coöperatie, 
Nuestra 
Señora de Manjavacas (veelal werkend onder de naan Zagarrón). Bij het bedrijf zijn 615 wijnboeren aangesloten die gezamenlijk zo’n 6300 hectare bezitten. Het gevoerde beleid is progressief, vandaar de aandacht voor o.m. milieuvriendelijke, organische druiventeelt. Die ook voor de Verdejo van het merk Brezos del Valle (dat behoort aan Freebird Wines) werd toegepast. Deze natuurzuivere, blekige wijn presenteert zich sappig en vrij frissig, met delicate snufjes van zowel kruiden als specerijen, gecompleteerd door frissige citrus. Je vindt ’m bij www.hema.nl voor €6,49.
Château Haut-Mouleyre 2024
Bordeaux
Binnen het grote wijndistrict Entre-Deux-Mers, op ruim 35 kilometer van de stad Bordeaux, ligt het gehucht Escoussans dat slechts zo’n 250 inwoners telt – en dat door wijngaarden wordt omgeven. Een van de grotere, die op een klei en kalksteen plateau ligt en 43 hectare bestrijkt, behoort aan Château Haut-Mouleyre. 
Dat zelf weer behoort aan de familie Helfrich die via Les Grands Chais de France honderden hectaren binnen de Bordeaux-streek bezit. Op Château Haut-Mouleyre worden naast rode wijnen ook witte gemaakt, waaronder een aantrekkelijk Bordeaux Blanc van sauvignon blanc (85 procent) en sémillon. De elegant ferme versie uit 2024 smaakt nog frappant fris en vooral naar limoen & co, met in de achtergrond nog wat wit en groen fruit plus een hintje kruiden. Wat ’m tot een prima aperitiefwijn maakt, alsmede tot een beste begeleider van fris aangemaakte salades, verse mosselen en vis besprenkeld met citroensap. Een van de aanbieders is www.abelswijnen.nl die €9,99 per fles vraagt.
Pinot Pinot Pinot Grigio 2025
Moldova
Het naar zijn ietwat grijsblauwe getinte druivenras pinot gris/grigio wordt wereldwijd steeds 
vaker aangeplant, en geeft uiteenlopende wijnen, witte zowel als rosés. Ook in Moldova heeft men deze variëteit omarmd. Een aardige en zeer redelijk geprijsde witte wijnversie uit dat land is de Pinot Pinot Pinot Grigio die slechst 11 procent alcohol bevat en lekker sappig in de mond komt met milde fruittonen van witte vruchten plus wat zachte citrus. Goed gekoeld gaf hij plezier bij o.m. een quiche lorraine. Flesprijs €5,29 bij www.dekamarkt.nl.
Raíces Albarín 2025
Castilla y León
Het Noordwest-Spaanse druivenras albarín – niet te verwarren met albariño – heeft een eeuwenlange geschiedenis, maar was bijna geheel vergeten en dus verdwenen. Pas in 2002 werd er voor het eerst in lange tijd weer een wijn van gemaakt, door Monasterio de Corias, 
slechts tweehonderd flessen. De kwaliteit daarvan was zo voorbeeldig dat ook andere bodegas de albarín herplantten; naar schatting is het huidige oppervlak daarmee 65 à 70 hectare. De meeste stokken staan in Asturië (foto) en León. Een bedrijf dat enthousiast met albarín werkt is Raíces Ibéricas dat druiven verwerkt van bodegas in vier Spaanse regio’s. Wijnmaker Ruben Magellanes wist van albarín een fraaie, ferme, sappige, heel smakelijke Raíces 2025 te vervaardigen, een wijn die trakteert op licht gekruid fruit van mild frisse citrus en witte vruchten. Delicioso. Richtprijs €14,95. Verkooppunten via internet en www.heisterkamp.com (zie de banner).
Trapiche Costa & Pampa Sauvignon Blanc 2025
Chapadmalal/ Buenos Aires
Het meest exporterende wijnhuis van Argentinië is Trapiche. Het werd anno 1883 gesticht in de stad Mendoza, verrichte 
pionierswerk met Franse druivenrassen – en werd o.m. uitgeroepen tot beste winery 
van de Nieuwe Wereld. Dat pionieren bleef, want als eerste wijnproducent plantte Trapiche druivenstokken in de buurt van Buenos Aires, op 6 kilometer van de Atlantische kust (links). Waar het klimaat beduidend koeler en ook vochtiger is dan in Mendoza. Bovendien verrees er een nieuw keldercomplex. Dat hier een witte druif als Sauvignon Blanc goed gedijt, spreekt eigenlijk vanzelf. De Trapiche Costa & Pampa Sauvignon Blanc 2025 is dan ook een hele goede, een heel kenmerkende. Sappig en opwekkend fris, een tikje plantaardig en fris fruitig (citrus vooral), met nog een minipartje peer. Tegelijk is hij net zo goed gevuld als bijvoorbeeld zijn Nieuw-Zeelandse evenknie. Voor deze Argentijnse visvriend rekent www.gall.nl (zie de banner) normaliter €10,65.
Van Zijl, Annalize Pink Sauvignon Blanc 2025
Western Cape
Als je deze Kaapse rosé analyseert, ontdek je dat hij zijn blekige, zacht oranje tint kreeg van slechts één procent rode Pinotage 
die aan de Sauvignon Blanc werd toegevoegd. Het karakter van de witte wijn bleef dus voor 99 procent intact. Vandaar de lichte plantaardigheid (buxus, gras, etcetera) in zijn overigens zeker niet te lichte, want goed gevulde smaak. Waarin overigens ook zachte, naar mild neigende fruittonen waarneembaar zijn, plus wat kruidigheid. Ogen open en je proeft drinkt een rosé, ogen dicht en je proeft een stevige Sauvignon Blanc. De producent is Imbuko Wines, een groot, door de familie Van Zyl gedreven bedrijf dat jaarlijks miljoenen flessen exporteert. De Annalize Pink wordt o.m. verkocht door www.plus.nl. voor €5,99.
Aulico, Nero d’Avola 2023
Sicilia
Verborgen achter het merk Aulico is Cantine Ermes, een op Sicilië geboren groep van coöperaties 
waarvan de 2832 leden alleen al op het eiland zelf meer dan 8100 hectare bezitten, en op het Italiaanse vasteland nog eens 8600 hectare. Een belangrijk merk voor de eigen Siciliaanse wijnen is Aulico De naar zijn zeer Siciliaanse druif genoemde Nero d’Avola 2023 smaakt uiteraard een tikje rijp, maar is tegelijk nog zacht fris en dus vitaal. .We proeven donkere aroma’s, een besje, zwart fruit en duidelijk wat kruidigheid. Elementen die ‘m tot een hele prettige tavola wijn maken. Een van de aanbieders is www.vinomenaal.nl die €9,75 per fles vraagt. Zie internet voor meer verkooppunten.
Coto de Caleruega ‘Roble’ 2024
Ribera del Duero
De dynamische groep Barón de Ley, die anno 1970 in de Rioja werd gesticht, is nu ook neergestreken in Ribera del Duero. En wel in een van Spanje’s mooiste dorpen, Caleruega. Waar niet alleen een voormalig, historisch klooster werd gekocht dat de oudste ondergrondse 
kelder van de streek heeft, maar ook nog 375 hectare aan wijngaarden. Net als het dorp zelf liggen deze hoog, vanaf 930 meter. Tempranillo is de dominerende druif. Vandaar dat de Coto de Caleruega ‘Roble’ voor 96 procent van deze variëteit werd vervaardigd, met nog een beetje merlot. Het ‘Roble’ verwijst naar een drie maanden durende vatrijping. De donker getinte, 2024 ruikt en smaakt ook deels donker, dus naar laurier, drop en leder. Daarnaast is in de gespierde smaak ook sappig fruit volop present, voornamelijk van bessen en zwarte vruchten, terwijl het houtcontact o.a. een beschaafde, bijna discrete kruidigheid heeft verschaft plus subtiele roosteraroma’s, ook aan de afdronk. Voor een (zware) fles wordt €15,45 gerekend door zowel www.bovino.nl als www.rootring-wijnen.nl. Meer adressen via internet en www.kwastwijnkopers (zie de banner).
Domaine de Roche-Guillon, lieu-dit La Tonne Fleurie 2024
Cru du Beaujolais
In een golvend, groen landschap zo’n 1500 meter van het Beaujolais dorp Fleurie staan het woonhuis, de kelder en de twee gîtes van wijnbouwers Bruno en Valérie Copéret. Hun rationeel bewerkte Domaine de Roche-Guillon bestrijkt ongeveer 12 hectare, waarvan circa 7 binnen de cru Fleurie zelf. Van het perceel La Tonne komt een hele beste, donker getinte Fleurie 2024 waarvan de sappige, levendige door fruit gedreven smaak vooral trakteert op een melange van frisse zwarte vruchten en bessen. Deze koel te schenken verleider kost €14,30 bij www.josbeeres.nl (zie de banner).
Domaine Laforest, Régnié 2024
Cru du Beaujolais
Het is altijd feest om op een mooie herfstavond een gekoelde cru uit de Beaujolais te proeven, zoals de levendige Régnié van Domaine Laforest. Een medailles winnend wijngoed van 20 hectare (binnen diverse gemeenten) dat geleid wordt door de gebroeders Pierre en Thomas Laforest, beiden gedegen geschoold. Behalve flink wat kleur biedt hun Régnié veel sap, een elegante fermheid en een kostelijke combinatie van voornamelijk bessen en zwarte vruchten. Heel best bij draadjes vlees, coq au vin en nog veel meer. Flesprijs €14,25 bij www.colaris.nl.
Le Préféré Pinot Noir Reserve 2025
Vin de Pays d’Oc 
Het bedrijf achter de merklijn Le Préféré is Summum dat gespecialiseerd is in uitnodigende Languedoc wijnen en dat Belgische eigenaren heeft. Hoe uitnodigend de wijnen zijn, bewijst de Pinot Noir Réserve 2025 van het merk Le Préféré. De wijn is goed gevuld, vlezig, soepel, zacht fris, zacht kruidig (ook in zijn afdronk) en zacht fruitig, je proeft vooral rijpe zwarte vruchten. Deze uitnodigende, fris te schenken herfstwijn kost €7,99 bij www.dirckiii.nl (zie de banner).
Maison Fontan, Maubet Tannat 2021
Côtes de Gascogne
Via deze massief getinte rode wijnen reis je naar het Franse zuidwesten, naar de heuvelige , groene Gascogne. Want daar werd-ie geboren, op Maison Fontan, dat al vier generaties gedreven wordt 
door de familie Fontan. Die van circa 80 hectare (organisch gecultiveerd) niet alleen wijnen maakt, maar ook Armagnacs. De wijnmaker/keldermeester is Sylvain Fontan (foto) die wat betreft het zakelijke geholpen wordt door zijn zus Nadège. Van tannat, een goede bekende uit Madiran, heeft Sylvain de nog vieve, intens smakende Maubet 2021 gecreëerd die het ontdekken waard is – en het schenken bij stoofvlees, waaronder confits. Naast de voor tannat kenmerkende donkere tonen, biedt de wijn flink wat rijp fruit van bessen plus zwarte vruchten, terwijl de tannines vriendelijk zijn. Voor €14,95 is deze trouvaille te koop bij o.a. www.bosmanwijnkopers.nl (zie de banner).
Palacio Quemado, Tempranillo 2024
Vino de la Tierra de Extremadura
Rond het witte hoofdgebouw van Palacio Quemado ligt een immens landgoed van 4000 hectare, waarvan ruim 90 met druivenstokken zijn beplant. Het glooiende terrein, we zijn in Ribera del Guadiana (Extremadura, zuidwest Spanje)) waarop de stokken groeien op diverse grondsoorten, waaronder kalkrijke kleigrond, en op gemiddeld 520 meter boven zeeniveau. Regen valt er weinig, vandaar dat een systeem van druppelirrigatie werd aangelegd. De helft van de aanplant bestaat uit tempranillo. De daarvan vervaardigde, echt stevige 2024 kreeg dankzij houtcontact een zachte kruidigheid waarmee het zwoelige, rijpe besfruit en diverse donkere aroma’s aangenaam worden verrijkt. Deze aangename wild- en winterwijn kost €12,30 bij www.okhuysen,nl (zie de banner).
Les Pépites Malbec-Syrah 2025
Comté Tolosan
Wijnmagiër Hervé Joyaux Fabre (rechts) toverde niet alleen mooie Malbecs en 
andere wijnen in Argentinië en in Cahors, maar nu ook een kostelijke combiwijn in de regio rond Toulouse. Het is een melange van malbec met 20 procent syrah. De jaargang 2025 heeft niet alleen veel kleur en vitaliteit, maar ook veel smaak, dankzij sappig zwart en besfruit, donkere aroma’s, een kleine kruidje en een toetsje tannine. Deze traktatie bij herfstige vlees- en wildschotels kost doorgaans een overzichtelijke €7,99. Voor verkooppunten zie internet en bij importeur www.monnik-dranken.nl.
Réserve Royale Pinot Noir 2024
Vin de France
In deze voor wijn duistere tijden, waarin door onbekwame wetenschappers en dito media zelfs het gebruik van één glas wijn veroordeeld wordt, als zijnde ongezond, brengt de vrolijke tv serie SNAAKSE STREKEN licht in de duisternis. Want presentator 
Wietze Snaak laat ons wekelijks genieten van mooie wijnstreken, wijndorpen en wijnsteden, voert ontspannen gesprekken met wijnboeren, wijnmakers en wijnliefhebbers, en tafelt smakelijk ter plekke. Deze aan het goede leven gewijde serie, het is Wietze’s tweede, telt 20 afleveringen. Voor uitzenddagen en tijden zie www.snaaksestreken.nl. Tijdens een van Wietze’s bezoeken vorig jaar, aan de Bourgogne, maakte hij kennis met Jeanne Delaunay (zesde generatie van een bekende wijnfamilie) – en heeft vervolgens samen met haar twee Bourgogneachtige wijnen gecomponeerd.
Beider handtekeningen staan dus ook op de etiketten van deze Vins de France. Het merk is Réserve Royale. Als liefhebber van langzaam gegaard sukadevlees en dito sudderlapjes (we kopen ze wekelijks bij Keurslager Pouw in Abcoude) vond ik de Réserve Royale Pinot Noir 2024 daar perfect bij passen. Want deze wijn offreert zowel wat rijpheid als mild fruit van zwarte en rode vruchten plus een rijp besje, en een hint van hout, terwijl hij tevens vrij stevig is en goed sappig. Heel uitnodigend – en fris geschonken op zijn best. Beide soorten Réserve Royale zijn nu voor €8,95 verkrijgbaar bij Wietze’s eigen wijnhandel, www.josbeeres.nl.
Tenuta Luce, Lucente 2023
Toscana
Het was in 1995 dat Vittorio Frescobaldi en Robert Mondavi hun droomproject realiseerden, een hoogwaardig wijngoed in Toscane. Ze doopten het Tenuta Luce, 
en het ligt bij het heuvelstadje Montalcino. Het was een immens project, want het domein kreeg meer dan 200 hectare aan wijngaarden. De enige eigenaar momenteel is de familie Frescobaldi die tien jaar geleden het wijngoed voorzag van een nieuw ondergrondse kelder die prachtig in het landschap past. Dat op Tenuta Luce hoogwaardige wijnen worden gemaakt, is eigenlijk vanzelfsprekend. Een verrukkelijk voorbeeld vormt de Lucente 2023 die directeur Lamberto
Frescobaldi (zoon van Vittorio) samenstelde uit zowel sangiovese als merlot. Na een lagering van twaalf maanden in nieuwe en gebruikte eiken vaten ontstond een ferme, sappige, nog levendige Toscana waarin de donkere aroma’s (inclusief een toefje drop) van de merlot smakelijk samengaan met het fruit (bessen plus zwarte vruchten) van de sangiovese, terwijl beschaafde, licht kruidige houttonen het geheel nog wat meer diepgang verschaffen. Deze wondermooi-bij-wild wijn kost meestal tussen de €35 en €40, en is te koop bij o.a www.albertuswijnen.nl, www.wijnhandel-peeters.com en www.bovino.nl. Meer adressen via internet en importeur www.fourcroy.nl (zie de banner).
Torres, Gran Coronas Reserva Cabernet Sauvignon 2021
Catalunya
Ziehier een klassewijn van Torres, het zeer duurzaam werkende familiebedrijf waarvan de naam ooit werd uitgeroepen tot ‘meest bewonderde wijnmerk ter wereld’. De cabernet 
druiven werden samen met wat tempranillo zorgvuldig geselecteerd en gevinifieerd, waarna een opvoeding volgde in eiken vaten, gedurende twaalf maanden in fusten van Frans eikenhout, waarvan bijna en derde nieuwe. Behalve nog zachtfris en tegelijk krachtig smaakt de wijn op genereuze wijze naar zongerijpt besfruit in gezelschap van o.m. discrete roostertonen en een zachte, beschaafde kruidigheid. Heerlijk bij o.m. een hazenpeper, alsmede bij hert en ander wild. Richtprijs vanaf €15,95. Een van de aanbieders is www.boonstrawijnen.nl. Meer adressen via internet en importeur www.walravensax.nl.
Viberti 2025
Moscato d’Asti
De familie Viberti drijft in Piemonte niet alleen een paar restaurants plus een hotel, maar is 
ook al drie generaties actief met wijnbouw, via tegenwoordig 20 hectare. De huidige generatie wordt vertegenwoordigd door Claudio Viberti (hier op de rug gezien) die als totaal contrast met zijn stoere Barolo’s ook een vederlichte, slechts 5 procent alcohol 
bevattende Moscato d’Asti maakt. Dat lage percentage werd bereikt door de gisting op het juiste moment te stoppen. Wat tevens betekent dat de Moscato veel restsuiker bevat, ruim 110 gram per liter. Deze licht schuimende dessertwijn smaakt dus duidelijk zoet, vooral naar verse druiven en naar druivenjam, wat ‘m een mooie afsluiter doet zijn van een feestelijke maaltijd. Een van de aanbieders is www.gevoslijterij.nl die €14,95 per fes rekent. Meer adressen via internet en www.cordier-wines.nl.
CRÉMANT D’ALSACE
OP ZIJN BRUISENDE BEST
Het begon allemaal bij Dopff au Moulin in Riquewihr, waar Julien Dopff als eerste in Alsace een mousserende wijn à la Champagne maakte. Zijn voorbeeld is inmiddels door meer dan vijfhonderd regionale producenten gevolgd – en Crémant d’Alsace, zoals de wijnsoort sinds 1976 heet, is de nummer één verkochte wijn van de gehele streek. Hij vertegenwoordigt maar liefst 35 à 40 procent van de totale productie, met vorig jaar een omzet van zo’n 40 miljoen flessen. Welnu, uit het enorme aanbod hebben de proefprofs van Perswijn de allerbeste Crémants uit Alsace geselecteerd. Er werd gekeurd uit Versatile glazen van Grassl Glass. Alle hierna beschreven wijnen ontvingen minstens vier sterren van een mogelijke vijf.
Baron Kirmann, Blanc de Noirs Brut
GEUR fijn kruidig, toast, appel, bloemen
SMAAK stevig en kruidig, zuren, milddroog
www.decentraledelft.nl €18,50
Domaine Agapé, Millésime Brut 2022
GEUR rokerig, peer en meloen, toast, peperig, citrus
SMAAK zacht en mild, rond, goede zuren, rijk en rijp
www.warejacob.com €18.95
Domaine Allimant-Laugner, Platine
GEUR ingetogen, citrus, vleugje pétrol, appel, bloemen, rokerig
SMAAK mild en sappig, rond en soepel, mooie zuren, lengte
www.grandcruwijnen.nl €26,95
Domaine Allimant-Laugner, Rosé Brut
GEUR subtiel fruit, aardbeien, peer, ingetogen
SMAAK zacht en milddroog, fijne mousse, goede zuren
www.grandcruwijnen.nl €17,90
Domaine Barmès Buecher, Brut Nature 2023
GEUR rokerig, amandelen, toast, breed
SMAAK krachtig, fijne zuren, subtiele mousse
www.karakterwijnimport.nl circa €27
Dopff au Moulin, Cuvée Julien Brut
GEUR rokerig, toast, karamel, boter, verleidelijk
SMAAK veel mousse, sappig, mild, open, lichtvoetig
Adressen via internet en www.monnik-dranken.nl; prijs vanaf meestal €15,99
Fernand Engel, Blanc de Noir Dosage Zero 2022
GEUR breed en fijne toast, noten, peer, verleidelijk
SMAAK zacht en weelderig, rond, balans, mooie zuren
www.dewijnschuur.nl €22,75; meer adressen via www.poot.nl
Gustave Lorentz, Brut
GEUR fijn kruidig, peer, citrus, bloemen
SMAAK mild en sappig, opwekkend, fijne mousse
www.joostwijnen.nl €22,75; meer adressen via www.kwastwijnkopers.nl
René Muré, Bio Cuvée Prestige
GEUR rokerig, peer en appel, toast, fijn
SMAAK rond en sappig, mooi rijk, goede zuren, krachtig
www.wijnkring.nl €22,95
Geïnteresseerd in Perswijn magazine? Klik hier als je een abonnement wilt https://perswijn.nl/abonnement/
***
![]()
![]()
HOOGTEPUNTEN
IN HARTJE HAARLEM
We kenden Haarlem, dat een eeuw of tien geleden ontstond uit een langs het Spaarne liggende hoeve die Haralem heette, vooral vanwege zijn kunstmusea, zijn gezellige winkelstraten en de Grote markt die wel beschouwd wordt als het mooiste plein van Nederland. Maar in Haarlems historische hart is al wandelend nog veel meer te zien, zoniet te ontdekken. Deze reportage voert langs een aantal hoogtepunten.
Een handige plek om te parkeren is aan de rand van het centrum gelegen, grote parkeergarage Houtplein (Wagenmakerslaan 1). Van daaruit is het slechts enkele minuten gaans naar eerst de
Gasthuissingel die bloemen en enkele bomen op zijn kades heeft, en waarop ook wordt gevaren, en naar de brug die uitkomt op Grote Houtstraat. Deze voert 
rechtstreeks naar de Grote Markt, en bestaat vrijwel geheel uit winkels. Die bij herhaling gevestigd zijn in panden met fraaie gevels, soms omhoog kijken heeft dus zin. Wij verlaten dit winkelparadijs echter door meteen linksaf te lopen, de Klein Houtstraat in, vanwege zijn visuele verrassingen. Want de bewoners hebben van dit smalle, fietsvrije straatje een soort groene oase gemaakt temidden van al het gesteente. Aan beide zijden groeien allerlei planten en zelfs kleine bomen,
veelal de hoogte in. Aan het eind, een straathoek ligt een leuke wijn- en kaaszaak, In ‘t Goede Uur. Met er tegenover de zogeheten Nieuwe Kerk, de eerste Protestantse van Haarlem. Deze wordt gesierd 
door een rijk bewerkte, 17e-eeuwse toren in renaissance stijl. Even rechts, op nummer 11 van het Nieuwe Kerkplein, bevindt zich de gang die de entree vormt naar een van Haarlems bekendste hofjes, het stille Proveniershof. Dit bestaat uit 38 woningen rond een vierzijdige, flink begroeide tuin waar ook schaduw gevende bomen groeien. De winkeldrukte van het centrum lijkt ineens heel ver weg. 
Het bijzondere van dit hofje is dat er echtparen mochten wonen; alle andere hofjes waren bestemd voor alleenstaande vrouwen. Terug in de gewone wereld gaan we rechts en dan weer rechts door de Doelstraat naar de Gierstraat. Op nummer 34 daar is al sinds 1867 een van ’s lands beste, mooiste en 
ruimste wijnwinkels gevestigd, die van Wijnkoperij Okhuysen. We lopen nu via een smal straatje, dat Breestraat heet, terug naar de Grote Houtstraat, en volgen die naar de Grote Markt. Op de hoek daarvan staat een voornaam, hoog pand met tegen de gevels namen van bekende kunstenaars. Waaronder die van de befaamde Haarlemse schilder Kees Verwey (waaraan ook elders in het centrum een museum is gewijd, tegenover het Frans Hals Museum). Vandaar dat het 
gebouw de Verwey Hal wordt genoemd. Het is de bedoeling dat dit pand een culturele bestemming krijgt, met op de begane grond een horeca gelegenheid. Er pal naast staat de uit 1603 daterende Vleeshal met zijn rijk gedecoreerde trapgevel in Hollandse renaissancestijl. Begin 17e eeuw bestond in Haarlem ongeveer de helft van de inwoners uit vluchtelingen, Vlamingen en Walen met name. Waaronder kunstschilders, textielmakers en de bouwmeester die het Vleeshuis ontwierp. Vandaag de dag fungeert het Vleeshuis als een van de dependances van het Frans Hals Museum. Naast de Vleeshal rijst de imposante Grote of St.-Bavokerk omhoog waarvan het silhouet op iconische wijze al van ver het stadsbeeld 
an Haarlem bepaalt. Aan deze laat-gotische kruisbasiliek werd ongeveer 150 jaar aan gebouwd, tussen de 14e en de 16e eeuw. De aanvankelijke stenen toren (gewicht zo’n 750 ton) was te zwaar, en werd vervangen door een drie keer lichtere van eikenhout, waartegen men loden schildjes heeft genageld. Wie goed kijkt, ziet dat de huidige toren enigszins scheef staat. In het kerkgebouw vinden niet allen diensten plaats, maar ook concerten. Je kunt het tijdens weekdagen tegen betaling bezoeken. Bepaald bijzonder is het Müllerorgel dat met zijn vijfduizend pijpen geldt als het grootste ter wereld. In het voorjaar van 1766 werd het bespeeld door de toen tienjarige Mozart, die met zijn vader 
Leopold in Haarlem was om bij drukker Johannes Enschedé diens prachtig vormgegeven boek over het vioolspel op te halen. Ook het aanzien waard zijn in de kerk de glas-in-lood vensters, zowel de historische als de later gestijlde. Op de Grote Markt – die 
elke zaterdag zijn naam eer aan doet vanwege de dan plaatsvindende weekmarkt – staat ook het stadhuis. Dit verrees op de plek waar in de tweede helft van de 13e eeuw een grafelijk, houten jachtslot stond, dat van Willem II. Het huidige stenen complex kwam gefaseerd tot stand. De Gravenzaal, links ernaast liggend, dateert uit 1300, en geldt zijn oude schilderijen en grote kroonluchters als de trouwlocatie van Haarlem. 
Aan de voorzijde linksonder is wederom een kleine verrassing te vinden: een bezoekerscentrum waar niet alleen historische curiosa te zien zijn, maar ook een knappe, zes minuten durende tekenfilm wordt vertoond over de historie van Haarlem. En de vriendelijke vrijwilligers die het centrum bemannen weten van alles over hun stad te vertellen. Nog veel meer plaatselijke informatie, waaronder een plattegrond en routebrochures, is een deur verderop te vinden, bij de VVV die onder in het stadhuis gevestigd is. Het bordes voor het hoofdgebouw heeft lang gediend als de plek waar in het openbaar recht werd gesproken, en tevens gediend als schavot, terwijl in de kerkers gevangenen vaak slecht werden behandeld. Kijk in de rechts 
nevenliggende Zijlstraat even naar de rij hoge ‘Engelse’ schoorstenen. Stuk voor stuk komen ze uit bij schouwen in verschillende vertrekken. Dan nu de Barteljorisstraat in, die haaks op het stadhuis loopt. Al snel zien we aan de linkerkant 
het standbeeldje van Malle Balle, een legendarische, door Rob de Nijs bezongen, ietwat gehandicapte vrouw die leefde in de 17e eeuw. En die geschilderd is door een zoon van Frans Hals, compleet met een uil op haar schouder. Haar sculptuurtje werd in 1973 gemaakt door Kees Verkade. Weer een verrassing vormt het hoekpand er tegenover. Dit lijkt een soort winkel te zijn, maar is een klein museum, genoemd naar Corrie ten Boom.Samen het haar vader en oudere zuster bood zij tijdens de Duitse bezetting onderdak aan zo’n zevenhonderd mensen. De woning was daartoe speciaal verbouwd. Naar verraden te zijn in 1944 overleefden haar vader en zuster de oorlog niet, maar Corrie zelf wel. Zij emigreerde naar Californië, waar ze een onthullend autobiografisch boek schreef, The Hiding Place (ofwel De Schuilplaats). Vervolgens reisde ze de wereld rond om haar 
verhaal in alle mogelijke landen te vertellen. Bovendien werd haar boek verfilmd, en kwamen er nog twee documentaires. Via het naar haar genoemde muse
um beleef je wat deze bijzonder vrouw heeft gedaan en meegemaakt.Kijk terug in de Barteljorisstraat bij nummer 12 even omhoog, naar De Vergulde Brasem, een fraaie gevelsteen uit 1640. Schuin recht vooruit, een het eind van de Barteljorisstraat ligt achter een indrukwekkend smeedijzeren hek weer een hofje, het Hofje van Oorschot. Dat kan niet worden bezocht, maar door de spijlen van de poort is het goed te bekijken. De fronton in de verte draagt het wapen van de familie Van Oorschot. We lopen nu even terug, en dan de eerste 
straat links. Tegen de gevel van het voormalige politiebureau zien we het wapen van Haarlem, terwijl recht vooruit goed te zien is hoe schuin 
de toren van de Grote Kerk staat. Rechtdoor, de Lange Wijngaardstraat passerend, komen we bij de Janskerk (uit 1317). Hierin is het Noord-Hollands Archief ondergebracht Loop er zeker even binnen om de hangende kunstdieren te zien en de Heemsteedse Kapel met unieke foto’s van tientallen verzetsvrouwen. 
Eenmaal buiten links lopen, dan de Jansstraat oversteken, en je komt op het Goudsmidspleintje in een kleine wijk Begijnhofje heet. Aan het plein ervan staat het pand waarin kandidaat goudsmeden hun meesterproef moesten afleggen. Even achter het pleintje staat de oudste 
kerk van Haarlem, de Waalse Kerk, die ook een Duits orgel heeft, en waarin om de twee weken een Franstalige dienst wordt gehouden. Via de Lange Begijnestraat en dan links langs enkele moderne gebouwen waaronder theaters, bereiken we de smalle Bakenessergracht. Waarlangs, via de imposante poort tussen de nummers 64 en 66, het oudste hofje van Nederland te vinden is het Hofje van Bakenes ofwel Hofje De Bakenesserkamer. Het werd gesticht in 1395. De steen boven de toegangspoort toont een 
letterlijk raadselachtige tekst: ’Dirk van Bakenes voor vrouwen acht en twee mael zes’. Het rekensommetje verwijst indirect naar het aa
ntal alleenstaande vrouwen dat er mocht wonen en hun minimale leeftijd. Naast dit historische hofje werd overigens een moderne variant gebouwd, op het voormalige terrein van drukkerij Joh. Enschedé. Je kunt nu de Bakenessergracht uitlopen, richting Spaarne. Dan even rechtsaf en daar staat Teylers, het oudste museum van Nederland. Wie het passeert komt bij de geheel uit natuursteen opgetrokken Waag waar vroeger de via het Spaarne aangevoerde handelswaren werden gewogen. In het café eronder hebben alle mogelijke artiesten opgetred
en, beginnende zowel als bekende, waaronder Paul Simon. Eerst alleen, later nogmaals met Art Garfunkel. Verder langs het Spaarne lopend (zie de bovenste foto), let ook op mooie portieken en kunst achter ramen. gaan we rechtsaf richting Grote Markt, en zien op een hoek rechts het eerste warenhuis van Haarlem. Dit werd door Vroom & Dreesmann gebouwd, in 1899. Ernaast, tegen een zijmuur, is een muurgedicht aangebracht. Gezellige straatjes met mooie gevels volgen totdat we terug zijn in de Grote Houtstraat. Waar, heel gedurfd, op nummer 110 het eerste filiaal van World of Nix werd geopend, een slijterij die alleen alcoholvrije dranken verkoopt. Niet alle tijd heeft in Haarlem stil gestaan.
Voor meer informatie zie https://www.visithaarlem.com/vvv-haarlem/, terwijl een stadswandeling met gids kan worden aangevraagd via gildewandelingen@gmail.com\
***
SCHILDERIJ VAN DE MAAND
Voor het eerst heb ik de afgelopen zomer een Bourgondische impressie geschilderd. Als inspiratie diende een foto(schets) van het heuvelende landschap bij Moroges, een klein wijnplaatsje binnen de zogeheten Côte Chalonnaise, direct bezuiden de Côte d’Or. Het dorp, dat niet ver ligt van Givry en Buxy, telt zo’n zeshonderd inwoners en een stuk of acht wijndomeinen. De verkleurde druivenbladeren geven aan dat het oogsttijd is. Voor meer details over Côte Chalonnaise, Bourgogne zie La Belle France op www.vinpressionist.com.
***
WIJNK(L)IEKJES – 13
Bij toeval vond ik een archiefmap vol foto’s van vroeger. Het zijn herinneringen, visuele restjes eigenlijk, van wijngebeurtenissen die decennia geleden plaatsvonden.
***
Het was in 1992 dat ik met een tv-ploeg naar Italië reisde om daar ‘aanvullende’ wijnopnamen te maken voor de zesdelige cursus Echt Italiaans koken die de VARA vanaf 7 oktober zou gaan uitzenden. Onder leiding van regisseur Nico Hiltrop (die voor de aftiteling zijn pseudoniem Nico van Aemstel gebruikte) reisden we dus naar zes Italiaanse wijngebieden waar we steeds een toonaangevende producent bezochten. Onze gids, reisleider en chauffeur was de perfect Italiaanse sprekende en zeer wijnkundige Urs Vetter die zijn wijncarrière begon onder leiding van Nico McGough (De Gouden Ton in Den Haag) en later sales manager zou worden Alois Lageder in Sud Tirol.
Het was in Piemonte dat ik zelf op het kiekje een foto aan het nemen ben, terwijl Urs toekijkt en ook iemand van het naburige Barolo domein Vietti (waarvoor Urs tegenwoordig werkt). Het onderwerp is een truffelboer – die zojuist enkele grote truffels in de grond had verstopt die zijn hond moest opspeuren. We waren namelijk buiten het truffelseizoen in Piemonte, maar wilden toch het zoeken naar truffels filmen.
Bij Siena, waarnaar gereden werd vanaf Rome, kregen we autopech. Wat één positief element bracht: tijdens het wachten op hulp. Bracht Urs ons namelijk in Siena naar een van Italië’s beroemdste ijssalons, ik meen Gelateria il Masgalano, waar ook opnamen werden gemaakt.
In Barolo filmden we dus bij Vietti, in de streek van Moscato d’Asti bij Pierro Gatti, in Toscane bij Lungarotti, in Chianti Classico bij Badia a Coltibuono, rond het Gardameer bij Zenato, en in Alto Adige bij uiteraard Alois Lageder. Wat het koken betreft werd het programma zwaar gesponsord door Gran Food, de importeur van Grand’ Italia, een merk dat toen al veel succes had met pasta’s en sauzen. Vandaar dat directeur Rits van Rees Vellinga en marketing manager Louis Schild ook van de partij waren. Het kooktechnische deel werd verzorgd door de Haagse chef-kok en restaurateur Roberto de Luca, samen met presentatrice Paula Patricio.
Door critici werden mijn wijnbijdragen gewoonlijk gewaardeerd. Zo schreef Johannes van Dam in Het Parool over ‘de tenminste vakkundig wijninformatie van Hubrecht Duijker’. Maar als kookcursus werden het programma en het bijbehorende pakket met kookboekje volledig afgekraakt. Alleen al Van Dam meldde veel ‘kooktechnische fouten’, had het over ‘foute productinformatie’ en beschreef de eerste kookles als ‘ellende’. Zelf heb ik het mogen filmen in Italië als een leuke, smakelijke en vooral leerzame ontdekkingsreis ervaren. Het was gewoon een ‘gran’ belevenis om kennis te maken met een aantal gedreven, excellente wijnmakers en hun eveneens excellente wijnen.
***
***
BEPROEFD EN GEPROEFD
Al meer dan 50 jaar houdt mijn vrouw Julie kookdagboeken bij waarin ze recepten noteert van gerechten die thuis tot tevredenheid werden bereid, ook voor etentjes met familie en vrienden. Hier is een van Julie’s recepten, vorige maand weer eens beproefd en geproefd.
Preisoep met maïs en kappertjes
100 gr prei, in kleine plakjes gesneden * 150 gr geschilde en in blokjes gesneden aardappel * 1 mespuntje gedroogde salie * 1 laurierblad * een half groentebouillon blokje, verkruimeld * snufje zout * 2 dl slagroom * 4 dl water * 2 el maïskorrels * 2 el klein gesneden kappertjes.
Kook de prei, aardappelblokjes, salie en laurier met het halve bouillonblokje in 4 dl water tot ze gaar zijn (circa 20 min). Pureer de soep, serveer hem in twee soepborden, en garneer hem met de maïskorrels en de gesneden kappertjes. Dit recept is bestemd voor twee personen.
***
***
…Ine Droogh, Wim Glas, Pieter Jennen, John Kern…
TERUG IN DE TIJD MET
FAVORIETE WIJNKAART WIJNEN
VAN LEGENDARISCHE RESTAURATEURS (8)
In mijn Wijngids Nederland die 44 jaar geleden verscheen, onthullen legendarische restaurateurs van toen hun favoriete wijnkaart wijnen. Wat meteen opvalt is hoe klein de wijnwereld destijds was, want op een handvol na zijn alle genoemde wijnen Frans. En dan al die grote namen van toen nog redelijk geprijsde wijnen… Nieuwsgierig? Hier is een achtste greep, op alfabet per plaats.
LIMMEN
Glastronome (Wim Glas)
wit
Gewurztraminer Cuvée des Seigneurs de Ribeaupierre, Trimbach
Puligny-Montrachet Clos de la Mouchère, Henri Boillot
rood
Château Maucaillou, Moulis
Château Gazin, Pomerol
Château Pétrus, Pomerol
MAASTRICHT
Château Neercanne (Pieter Jennen)
wit
Coteaux Champenois Blanc de Blancs, Laurent Perrier
Champagne Blason de France, Perrier-Jouët
Sancerre Clos du Chêne Marchand, Lucien Picard
rood
Château Ducru-Beaucaillou, Saint-Julien
Château Lynch-Bages, Pauillac
Pommard Les Jarollières, Henri Boillot
MIDDELHARNIS
De Hooge Heerlijkheid (John Kern)
wit
Pernand-Vergelesses Clos Berthet, Dubreuil-Fontaine
Puligny-Montrachet Les Cuvées des Vignes, Jean Monnier
Meursault-Charmes, Jean Monnier
rood
Château Léoville-las-Cases, Saint-Julien
Bonnes Mares, Drouhin-Laroze
Pommard Clos de Cîteaux, Jean Monnier
NOORDWIJK AAN ZEE
De Graaf van het Hoogveen (Ine Droogh)
wit
Sauvignon de Touraine, Confrérie Oisly et Thésée
Orvieto, Decugnano dei Barbi
Rully Clos Saint Jacques, Domaine de la Folie
rood
Savigny-lès-Beaune, A. Lacroix
Domaine de Villemajou, Corbières
Château Léoville-las-Cazes, Saint-Julien
(…wordt vervolgd…)
***
Een van de meest aimabele chefs van ons land was Cas Spijkers (1946-2011) patron-cuisinier van restaurant De Swaen tn Oisterwijk In 1984 kreeg hij twee sterren van Michelin, en was ook auteur van diverse kookboeken, Maar het meest bekend werd hij met zijn kookprogramma op televisie, Koken met Sterren. Aldus de toelichting van de grote verzamelaar Bert Wentzel (jokebertwentzel@gmail.com) die dit etiket van een door Cas Spijkers geselecteerde Côtes du Rhône primeur ontdekte in zijn fenomenale collectie.
Disclaimer. Alle afgebeelde foto’s op deze website in dit maandmagazine zijn afkomstig van de auteur zelf of werden rechtenvrij c.q. met toestemming verkregen van wijnproducenten, wijnorganisaties, wijnhandelaren, promotiebureaus, streek- en landenorganisaties, toeristenbureaus en andere betrokkenen.